کاخ موزه سبز یا کاخ شهوند کجاست؟ راهنمایی برای دیدن تاریخ

تاریخ انتشار: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که در میان شلوغی و ترافیک تهران، جایی وجود دارد که بتواند شما را به عمق تاریخ پهلوی ببرد؟ کاخ سبز، یکی از جذاب‌ترین کاخ های تهران، دقیقاً چنین جایی است. این کاخ نه تنها نمادی از معماری ترکیبی ایرانی-اروپایی است، بلکه به عنوان موزه‌ای پربار، بازدیدکنندگان را با چالش‌هایی مانند درک زندگی سلطنتی و تغییرات سیاسی روبرو می‌کند. در این مقاله، به بررسی جنبه‌های مختلف کاخ کاخ شهوند می‌پردازیم تا بازدیدی آگاهانه و لذت‌بخش داشته باشید.

کاخ سبز (کاخ شهوند) کجاست؟

کاخ سبز، که به عنوان کاخ موزه سبز نیز شناخته می‌شود، در مجموعه فرهنگی-تاریخی کاخ سعد آباد واقع شده و یکی از قدیمی‌ترین بناهای این مجموعه است. این کاخ در شمال غربی سعدآباد، بر روی تپه‌ای مرتفع قرار دارد که چشم‌اندازی زیبا به سمت دربند و کوه‌های البرز ارائه می‌دهد. ساخت اولیه آن به دوران قاجار بازمی‌گردد، اما رضاشاه پهلوی در سال ۱۳۰۱ آن را خریداری و گسترش داد. امروزه، کاخ شهوند به عنوان موزه‌ای برای نمایش آثار هنری و تاریخی پهلوی شناخته می‌شود و سالانه هزاران گردشگر داخلی و خارجی را جذب می‌نماید.

این بنا به دلیل استفاده از سنگ‌های سبز معدنی از معادن خمسه زنجان در نمای خارجی، نام کاخ سبز را به خود گرفته و نمادی از تلفیق سنت و مدرنیته در معماری ایرانی است. بازدید از کاخ موزه سبز تهران، فرصتی برای کاوش در زندگی روزمره رضا شاه فراهم می‌کند، جایی که طبقه همکف به عنوان دفتر کار و محل اقامت او استفاده می‌شد. علاوه بر این، موقعیت جغرافیایی کاخ سبز تهران، آن را به مقصد ایده‌آل برای کسانی تبدیل کرده که به دنبال جاهای دیدنی تهران با دسترسی آسان هستند.

• آدرس دقیق: تهران، خیابان ولیعصر، خیابان شهید فلاحی (نوبدی)، مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، کاخ موزه سبز (شماره تماس: ۰۲۱-۲۲۰۲۵۲۰۱).
• هزینه ورودی: برای گردشگران داخلی ۵۰,۰۰۰ تومان (سال ۱۴۰۴)، برای گردشگران خارجی ۲۰۰,۰۰۰ تومان (شامل ورودی مجموعه سعدآباد).
• ساعات بازدید: نیمه اول سال (فروردین تا شهریور): ۹ صبح تا ۷ عصر؛ نیمه دوم سال (مهر تا اسفند): ۸ صبح تا ۵ عصر. تعطیل در ایام سوگواری رسمی.

تاریخچه کاخ سبز

بنای اولیه کاخ شهوند به دوران قاجار بازمی‌گردد، زمانی که به عنوان ساختمانی نیمه‌کاره متعلق به علی‌خان والی، یکی از زمین‌داران سرشناس، وجود داشت. رضاخان در سال ۱۳۰۱، این بنا را با مبلغ ۷۰۰۰ تومان خریداری کرد و دستور گسترش آن را داد. ساخت نهایی توسط معمار برجسته میرزا جعفر کاشی (معمارباشی) در سال ۱۳۰۷ به پایان رسید و به عنوان اقامتگاه ییلاقی و دفتر کار رضاشاه استفاده شد. در این دوره، کاخ به "قصر سنگی" معروف بود و نقش کلیدی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی داشت.

پس از تبعید رضاشاه در سال ۱۳۲۰، کاخ شهوند به اقامتگاه مهمانان خارجی در دوران محمدرضاشاه تبدیل شد و در دهه ۱۳۴۰ بازسازی گسترده‌ای صورت گرفت. پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، این بنا به کاخ موزه سبز تغییر نام داد و در سال ۱۳۷۶ به عنوان اثر ملی ثبت شد. امروزه، موزه شهوند به عنوان بخشی از مجموعه سعدآباد، میراث فرهنگی پهلوی را حفظ می‌کند و بازدیدکنندگان را با تحولات تاریخی آشنا می‌سازد.

مسیر دسترسی به کاخ سبز

رسیدن به کاخ شهوند در مجموعه سعدآباد، با توجه به موقعیت شمالی تهران، از طریق وسایل نقلیه عمومی و شخصی آسان است. این مجموعه ورودی‌های متعددی دارد، اما برای دسترسی به کاخ موزه سبز تهران، بهتر است از درب غربی (دربند) یا درب شرقی (تجریش) استفاده کنید. مسیرها به دلیل ترافیک احتمالی، حداقل ۳۰ دقیقه تا یک ساعت زمان می‌برند، پس باید برای مراجعه به این کاخ موزه تهران، زودتر برنامه‌ریزی کنید. پارکینگ‌های مجموعه ظرفیت محدودی دارند، بنابراین وسایل عمومی را اولویت دهید.

روش‌های دسترسی:

• مترو: از ایستگاه مترو تجریش (خط ۱) پیاده یا با تاکسی حدود ۱۰ دقیقه تا درب شرقی سعدآباد. سپس با سرویس‌های داخلی مجموعه (پیاده یا ون) به کاخ سبز برسید.
• اتوبوس: خطوط BRT تجریش-دربند یا اتوبوس‌های شهری از میدان آزادی به سمت تجریش. از تجریش، ۱۵ دقیقه با تاکسی یا پیاده تا ورودی مجموعه.
• تاکسی: تاکسی‌های آنلاین یا سنتی از هر نقطه تهران به "سعدآباد"؛ هزینه تقریبی از مرکز شهر ۱۰۰,۰۰۰ تومان. از ورودی، حدود ۲۰ دقیقه پیاده‌روی یا با سرویس داخلی به کاخ شهوند.

معماری کاخ شهوند

معماری کاخ سبز ترکیبی هوشمندانه از سبک‌های سنتی ایرانی و عناصر اروپایی است که توسط میرزا جعفر کاشی طراحی شده. نمای خارجی با سنگ‌های سبز خمسه زنجان و مرمر خراسان، دوام بالایی در برابر تغییرات آب‌وهوایی دارد و سردر ورودی با نقوش ایرانی-اروپایی، هارمونی زیبایی ایجاد می‌کند. زیربنای ۱۲۰۳ مترمربعی شامل دو طبقه (همکف و زیرزمین) است که طبقه همکف برای امور رسمی و زیرزمین به عنوان انبار استفاده می‌شد.

درون بنا، تزیینات ایرانی مانند آینه‌کاری، گچ‌بری، خاتم‌کاری و تذهیب برجسته هستند، در حالی که مبلمان لوئی شانزدهم و عناصر نئوکلاسیک، تأثیرات غربی را نشان می‌دهند. این تلفیق، کاخ موزه سبز را به نمونه‌ای منحصربه‌فرد از گذار معماری در دوران پهلوی تبدیل کرده و بازدیدکنندگان را با چالش تفسیر این هم‌آمیزی روبرو می‌سازد.

آثار تاریخی کاخ سبز

کاخ موزه سبز تهران، گنجینه‌ای از آثار دوران پهلوی است که هر کدام روایتی از زندگی سلطنتی و هنر ایرانی را بازگو می‌کنند. این مجموعه شامل وسایل شخصی رضا شاه و تزیینات داخلی است که پس از انقلاب، به عنوان میراث فرهنگی حفظ شده‌اند. بازدید از این آثار، فرصتی برای آشنایی کامل با تاریخ معاصر در یکی از موزه های تهران است که بیش از ۲۰۰ قطعه در آن به نمایش درآمده است.

• سرویس مبلمان غذاخوری مجلل: مجموعه‌ای از میز و صندلی‌های منقش با کنده‌کاری‌های ایرانی، ساخته‌شده در ایتالیا، برای پذیرایی تشریفاتی.
• ظروف نفیس چینی و سرامیک ایتالیایی: بیش از ۵۰ قطعه از دوران ۱۳۵۰، شامل نقره‌کاری‌های ظریف برای مهمانی‌های رسمی.
• قالی‌های نفیس دستباف: فرش‌های ابریشمی با طرح‌های سنتی ایرانی، قدمت ۱۳۰۰-۱۳۲۰، که کف تالارها را پوشش می‌دهند.
• آینه‌کاری و گچ‌بری‌های دیواری: تزیینات سقف و دیوارها توسط برادران شیخان، با نقوش گل و برگ به سبک ساسانی.
• تندیس‌های دیواری و خاتم‌کاری‌ها: آثار حسین طاهرزاده بهزاد، شامل جعبه‌های خاتم با جزئیات دقیق، از دهه ۱۳۱۰.

جاذبه‌ های نزدیک به کاخ سبز

اطراف کاخ شهوند، جاذبه‌های متنوعی وجود دارد که بازدید از آن‌ها را به یک برنامه کامل تبدیل می‌کند. این مکان‌ها، عمدتاً در شعاع ۱ تا ۱۰ کیلومتری، ترکیبی از طبیعت و تاریخ را ارائه می‌دهند و برای یک روز تعطیل ایده‌آل هستند. اگر به دنبال برنامه‌ریزی برای جاهای دیدنی تهران روز جمعه هستید، علاوه بر کاخ سبز از این جاذبه‌ها هم دیدن کنید.

• دربند: یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های طبیعی تهران، با مسیرهای کوهستانی و رستوران‌های سنتی است. آدرس آن انتهای خیابان دربند و فاصله آن از کاخ سبز ۱ کیلومتر و ۱۰ دقیقه پیاده‌روی است.
• موزه ملت (کاخ سفید): موزه‌ای از دوران پهلوی با تمرکز بر زندگی محمدرضاشاه دارد. این موزه در ضلع شرقی مجموعه سعدآباد واقع شده است و کاخ شهوند ۲ کیلومتر (۱۵ دقیقه پیاده) فاصله دارد.
• بازار تجریش: بازار سنتی و تاریخی با معماری قاجاری که در جوار حرم امامزاده صالح (ع) واقع شده است. این بازار در میدان تجریش و فاصله ۳ کیلومتری (۱۰ دقیقه با تاکسی) کاخ موزه سبز قرار دارد.
• پارک گلاب‌دره: این پارک فضای سبز وسیع برای پیک‌نیک و طبیعت‌گردی دارد. آدرس آن محله گلاب‌دره است، در حالیکه از کاخ سبز ۵ کیلومتر (۱۵ دقیقه با خودرو) فاصله دارد.
• موزه دکتر حسابی: در این موزه، آثار علمی و شخصی پروفسور حسابی به نمایش درآمده است. آدرس موزه خیابان واله، مجموعه سعدآباد است ۴ کیلومتر (۲۰ دقیقه پیاده) از موزه سبز فاصله دارد.

سخن پایانی

کاخ سبز (کاخ شهوند) با تاریخچه پهلوی، معماری منحصربه‌‌فرد و آثار ارزشمندش، یکی از مشهورترین جاذبه‌های تهران است. دسترسی آسان، هزینه بازدید مناسب و جاذبه‌های نزدیک آن، باعث شده که کاخ موزه سبز به یکی از جذاب‌ترین موزه‌های شهر تبدیل شود. پیشنهاد می‌کنیم بازدید از آن را برای ساعات خلوت روز، برنامه‌ریزی کنید تا بیشتر جذابیت آثار تاریخی موزه را درک کنید. این کاخ نه تنها گذشته را بازگو می‌کند، بلکه الهام‌بخشی برای درک حال و آینده است.

سوالات متداول

بله، به جز ایام سوگواری، همه‌روزه باز است، اما ساعات بازدید، ممکن است تغییر کند.

از سایت رسمی سعدآباد یا اپلیکیشن‌های گردشگری ویژه می‌توانید بلیط بازدیدتان را رزرو کنید.

عکاسی بدون فلاش را می‌توانید انجام دهید اما فیلم‌برداری ممنوع است.

بهار و پاییز، به دلیل هوای معتدل و فضای سبز مطلوب برای بازدید، ایده‌آل‌تر هستند.