search
close اطلاع از جدیدترین جشنواره ها

همین الان ثبت نام کن و از جدیدترین جشنواره ها مطلع شو
menu

مجموعه سعدآباد تهران

[ پنهان کردن ]

درباره مجموعه سعد آباد


در شلوغی و هیاهوی تهران هر کسی به دنبال راه گریزی است تا دقایقی را به دور از این هیاهو و روزمرگی های روزانه سپری کند و اگر کمی چشم بگرداند چاره کار را در شمال شهر پیدا می کند. جایی که در جوار کوهپایه های توچال و طبیعت سرسبز دربند مجموعه ای شگفت انگیز و چشم نواز با ۱۸۰ هکتار جنگل طبیعی، باغ ها، خیابان ها، چشمه ها و کاخ ها و کوشک های متفاوت با قدمتی تاریخی قرار گرفته و با آغوش باز پذیرای گردشگران و میهمانان خود است. سعدآباد مجموعه ای است که هر فرد از بزرگ و کوچک، بازدید از آن را به شما پیشنهاد خواهد داد چرا که این مجموعه می توان عکاسی کرد، چای/ قهوه خورد، قدم زد و عاشق شد. پس بدون معطلی بلیط هواپیما خود را از سایت سفر مارکت رزرو کنید و در این مقاله با ما باشید تا سری به کاخ های سعدآباد زده و در باغ هایش قدم بزنید.
مجموعه سعدآباد تهران

چرا بازدید از مجموعه سعدآباد پیشنهاد می شود؟


جاذبه تاریخی ای است که دو دوره قاجار و پهلوی را در بر دارد.
موزه های مختلف آن اطلاعات فراوانی را در زمینه های مختلف در اختیارتان قرار خواهد داد.
سبک های معماری متفاوت از سنتی ایرانی تا مدرن اروپایی را یکجا خواهید دید
فضا سبز و جنگلی آن محیط مناسبی برای عکاسی و گشت و گذار است.

تاریخچه


مجموعه سعدآباد با سروها و کاخ های خود فضایی یک میلیون و صد هزار متر مربعی را در شمال شهر در بر گرفته است که محل سکونت تابستانه پادشاهان به ویژه در دوران حکومت قاجاریان بوده است. این مجموعه که درب هایش تنها به روی خواص باز بود پس از انقلاب سال ۱۳۷۵ با تغییر کاربری به موزه، با آغوشی باز پذیرای عموم مردم شد و رازهای پنهان خود را با مردم سرزمینش در میان گذاشت. جالب است بدانید سعدآباد قدیمی در ابتدا تنها هشت هزار متر در کنار رودخانه با یکی دو عمارت بوده که پس از کودتای سال ۱۲۹۹ توسط حاج آقا رضا رفیع ملقب به قائم مقام الملک، دوست و ندیم رضا شاه پهلوی، از ابولفتح سردار اعظم به مبلغ چهارصد هزار تومان خریداری شد و پس از افزودن باغ هایی دیگر به محل استقرار تابستانه رضاخان تبدیل شد.
پس از آن در طول سال های حکومت پهلوی علاوه بر اضافه شدن چندین باغ دیگر به سعدآباد اولیه، به مناسبت های مختلف کاخ ها و کوشک های متفاوتی بنا شد که هر کدام با توجه به سبک معماری دنیای متفاوتی دارند. باغ سعدآباد که در طول حکومت پهلوی ها گسترده شد در واقع ترکیبی از باغ های آقا محمد جواد گنجه ای( این باغ جزو جعفرآّباد بود)، باغ امام جمعه، باغ سالار جنگ، باغ سپهد امان ا...میرزا، شکرا... قوام الدوله، همدم السلطنه و مستوفی الممالک هستند.
مجموعه سعدآباد تهران

قنات های سعدآباد


آبیاری گیاهان و درختان باغ برای زنده نگه داشتن و حفظ طراوات و شادابی باغ از واجبات و از جمله وظایف یک باغبان خوب است و زنده نگه داشتن گیاهان و درختان سعدآباد از چالش های این باغبان. برای آبیاری باغ های سرسبز مجموعه سعدآباد تا مدت ها از آب رودخانه دربند استفاده می شد اما به دلیل وسعت باغ و حجم بالای گیاهان و درختان مجموعه، آب این رودخانه کافی نبود و به همین دلیل از چند رشته قنات دیگر استفاده شد اما این قنات ها هم جوابگوی نیاز باغات سعدآباد نبود و چند رشته قنات جدید احداث شد تا در کنار قنات های قدیمی به آبیاری درختان و گیاهان سعدآباد بپردازند. این قنات ها عبارت بودند از: قنات هراش آب، قنات قوام الدوله، قنات کاخ سنگی، قنات جعفرآباد، قنات آب نما، قنات کاخ سفید، قنات های دفتر مخصوص، قنات جوادیه، قنات گلخانه، قنات کاخ شمس و قنات خوابگاه. باغات سعدآباد آب و نور کافی برای رشد گیاهان ودرختان داشت و به همین دلیل پوشش گیاهی مجموعه سعدآباد نیز در نوع خود متنوع و خاص است. در دوران پهلوی ها واردات گل و گیاه از کشورهای مختلف آغاز شد و کمیاب ترین نمونه گیاهان در باغ سعدآباد کاشته شده و پوششی کم نظیر از گیاهان کم یاب و نایاب را در این مجموعه ایجاد کرده است.
مجموعه سعدآباد تهران

پوشش گیاهی و جانوری


گرچه پوشش گیاهی غالب مجموعه سعدآباد را درختان چنار تشکیل داده اند اما درختان و درختچه هایی مانند سیدالاشجار، ارغوان، کاج آبی، گل یخ، آقطی، شاه بلوط هندی، سکویا و درخت برگ بو را نیز در مجموعه سعدآّباد می توان دید. به طور کلی بیش از ۲۰۰ گونه گیاهی از انواع درخت ها، درختچه ها، گل ها و گیاهان زینتی در مجموعه سعدآباد ثبت شده که قدمت برخی از آن ها به ۱۰۰ سال می رسد. در ضلع شمالی باغ تا رودخانه پوشش گیاهی جنگلی فضای مناسبی برای قدم زدن و گشت و گذار ایجاد کرده است. در مجاورت کاخ های اصلی درختان زینتی و کمیابی قرار گرفته و محیط اطراف کاخ را به فضایی خاص و چشم نواز تبدیل کرده است. در سرتاسر باغ و مجموعه سعدآباد درختان میوه و درختان سربلندی کاشته شده تا در فصول بهار و تابستان مجموعه سعدآباد رنگ و بوی دیگری داشته باشد.
مجموعه سعدآباد تهران
از درختان و پوشش گیاهی طبیعی مجموعه که بگذریم، مجموعه سعدآباد چندین گلخانه و شاسی هم دارد که به پرورش انواع گل، گیاه، صیفی جات و سبزیجات می پردازد. گل های گلخانه های سعدآباد شامل انواع گل رز، آنتوریوم، شیپوری، گلایل، میخک، آنمون، لیلیوم، داوودی، بنفشه و مینا چمنی بوده که برخی از آن ها برای گل کاری و زیباسازی محوطه کاخ استفاده می شد. محصولات این گلخانه ها به چند بخش تقسیم می شد که بخش اول به کاخ سعدآباد فرستاده می شد، بخش دوم به مصرف کاخ های نیاوران و دیگر کاخ ها می رسید و مابقی به فروشندگان داده می شد تا بفروشند.
در میان گلخانه های مجموعه سعدآباد، گلخانه موزستان با وسعتی ۹۰۰ متر مربعی بزرگ ترین گلخانه به شمار می رود که در بخشی از آن درخت موز و در بخش دیگر آن گل های استرلتزیا پرورش داده می شود. در حال حاضر گلخانه های شماره ۲ و ۳ مجموعه فعال اند و به پرورش گل و گیاهی مانند بنجامین، بگونیا، شفلرا، کاج مطبق، گل کاغذی، شمعدانی، پاپیتال، زنبق، شمشاد، یاس، نرگس، گل یخ و غیره می پردازند. البته زمینه فعالیت سایر گلخانه های مجموعه نیز آماده شده تا این گلخانه ها نیز به فعالیت و پرورش گل و گیاه مشغول باشند.
پوشش گیاهی متفاوت و جنگلی مجموعه سعدآباد محیط بسیار خوبی برای زندگی جانوران مختلف ایجاد کرده است که یکی از دلایل پیشنهادی ما برای بازدید از این مجموعه است. با قدم زدن در باغ های مجموعه سعدآباد صدای پرندگان مختلف از سارگیه جنگلی، زیرآبروک، دم جنبانک، دلیجه، دارکوب، توکای سیاه و باغی، پرستو، قرقی، بلبل و عقاب طلایی را خواهید شنید و در طول مسیر پروانه های رنگارنگ شما را همراهی خواهند کرد و اگر شانس بیاورید سنجاب های بامزه و قورباغه های پر جنب و جوش از لاک خود بیرون آمده و خودی نشان خواهند داد. وزغ سبز و روباه ایرانی نیز از جمله حیواناتی هستند که مجموعه سعدآباد را برای زندگی انتخاب کرده اند.
مجموعه سعدآباد تهران

بخش های مختلف سعدآباد


همان طور گفتیم مجموعه سعدآباد از چندین کاخ تشکیل شده که هرکدام ویژگی ها تاریخی و فرهنگی خاص خود را دارند. همراه ما باشید تا سری به کاخ های مجموعه سعدآباد بزنیم.
کاخ موزه ملت
کاخ موزه ملت با وسعتی ۷۰۰۰ مترمربعی بزرگ ترین کاخ سعدآباد است که به دلیل نمای سفید رنگش به نام کاخ سفید نیز شناخته می شد. قصر شاه، کاخ اختصاصی و کاخ سفید اختصاصی از جمله اسامی این کاخ در طول سال های مختلف بوده است تا اینکه پس از انقلاب و واگذاری مجموعه به سازمان میراث فرهنگی، کاخ سفید به کاخ موزه ملت تغییر نام داد. کار ساخت و ساز کاخ موزه ملت( کاخ سفید) از اواخر دوران پهلوی اول( حدود سال ۱۳۱۸ شمسی) آغاز شد و چند سال بعد در دهه ۱۳۲۰ شمسی به پایان رسید. در ساخت کاخ های دوران پهلوی، به ویژه پهلوی اول، از معماران و اساتید به نامی همانند لئون طاطاووسیان و بوریس روسی استفاده می شد اما در کاخ موزه ملت( کاخ سفید)، رد پا و ظرافت گچبری های هنرمندان ایرانی مانند عبدالکریم شیخان، رضا ملائکه، حسین کاشی و غلامرضا پهلوان را نیز می توان دید که باعث شده کاخ موزه ملت ترکیب زیبایی از سبک معماری ایرانی و اروپایی را داشته باشد.
مجموعه سعدآباد تهران
در پانزدهم دی ماه سال ۱۳۲۷ شمسی محمدرضا پهلوی ترور شد اما از این ترور جان سالم به در برد. پس قائله ترور، کاخ سفید( کاخ موزه ملت) به عنوان اقامتگاه دائمی محمدرضا پهلوی در نظر گرفته شد. در طی این مدت فقط ملاقات های بسیار مهم و یا دیدارهای دوستانه در کاخ سفید انجام می شد و ملاقات های عادی در کاخ مرمر و ملاقات های رسمی و مهم در کاخ گلستان اجرا می شد. در میانه های دهه ۱۳۴۰ شمسی، خانواده سلطنتی از کاخ سفید منتقل شده و کاخ نیاوران را به عنوان محل اقامت دائمی خود انتخاب کردند و از آن زمان کاخ سفید به اقامتگاه تابستانی و تشریفاتی تبدیل شد.
در اواسط همین دهه مابین سال ها ی ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۹ شمسی بود که فرح دیبا تیمی از طراحان داخلی و خارجی را مامور بازسازی و تغییر دکوراسیون کاخ سفید کرد. تغییرات ایجاد شده در کاخ شامل: ایجاد گالری هنری اختصاصی فرح دیبا، تبدیل گلخانه و زیرزمین به سالن سینما، ایجاد انباری اختصاصی برای ظروف سلطنتی، احداث رختشویخانه ویژه کاخ، ایجاد انبار مخصوص البسه شاه و ملکه، نصب آسانسور، مجهز کردن بنا به سیستم امنیتی- حفاظتی، راه اندازی سیستم جدید حرارتی- برودتی، نصب شیشه های ضد گلوله و ... است.
کاخ موزه ملت چهار طبقه شامل: طبقه زیرزمین( که همتراز با فضای سبز است)، طبقه اول، طبقه دوم، بخش زیر شیروانی؛ و ۶۱ بخش دارد: ۲ عدد ورودی اصلی و جانبی، ۲ عدد سرسرای اصلی، ۷ عدد تالار اصلی پذیرایی و تشریفات، ۲ عدد دفتر کار( ویژه محمدرضا پهلوی و فرح دیبا)، ۲ عدد اتاق خواب و اتاق استراحت نیمروزی( مختص محمدرضا پهلوی و فرح دیبا)، ۴ عدد سرویس بهداشتی( ویژه محمدرضا پهلوی و فرح دیبا بعلاوه سرویس بهداشتی ویژه سایر افراد به استثناء خدمه)، ۲ عدد سالن اسنوکر و سالن سینما، ۳ عدد دفتر کاری، ۱ گالری هنری، ۱ آشپزخانه، ۱ مخزن اصلی ظروف سلطنتی، ۱ رختشویخانه ویژه کاخ، ۲ مخزن اصلی پوشاک کاخ و سایر بخش ها شامل اتاق خدمه، واحدهای تاسیساتی و غیره. کاخ موزه ملت به دلیل شاهکارهای هنری و معماری اش از اهمیت فراوانی برخوردار است.
این شاهکارها را می توان از همان ابتدای ورود و نمای بیرونی کاخ که شامل هنر سنگ کاری است تا بخش های مختلف داخلی کاخ می توان مشاهده کرد. برخی از شاهکارهای کاخ موزه ملت عبارتند از: بزرگ ترین و قدیمی ترین بافت تاپ استری ابریشمی (قرن ۱۷ میلادی)، کلکسیون ظروف مارک رزنتال (Rosenthal) و کریستال های موزر (Moser)، تابلوی نقاشی رنگ و روغن نبرد لوتزن (LA BATTAGLIA DI LUTZEN) اثر آنیلو فالکونه ایتالیایی، تولیدات کارخانه کریستین- دیور (Christian Dior) و بسیاری دیگر.
کاخ موزه سبز
مجموعه سعدآباد تهران
کاخ موزه سبز را به جرات می توان زیباترین کاخ ایران نامید. این کاخ از نظر تاریخی و معماری دارای اهمیت فراوانی است چرا که قدمت آن به دوران قاجار بر می گردد و دو سبک معماری ایرانی قدیمی را دارد. این کاخ در دوران رضاخان کخ سنگی و در دوران محمدرضا پهلوی کاخ شهنود نامیده می شد که بعدها به دلیل نمای سبز رنگش آن را کاخ سبز نامیدند. جالب است بدانید سنگ های این کاخ از معادن خمسه زنجان تهیه شده و در مصالح آن سرب به کار رفته تا سنگ ها در اثر تغییرات آّب و هوایی از بین نروند. کاخ شهنود( کاخ موزه سبز) بنایی نیم طبقه متعلق به علیخان والی از زمینداران به نام دوران قاجار بوده است. رضاخان این کاخ ۱۲۰۳ متر مربعی را در سال ۱۳۰۱ به مبلغ هفت هزار تومان خرید و میرزا جعفر خان معمار باشی را مسئول ساخت کاخی در همین بنا کرد.
معمارباشی نیز نهایت ذوق و سلیقه را در ساخت این بنا به کار برد و قدرت و ظرافت معماران ایرانی را در این بنا به رخ کشید. میرزا جعفرخان به جای اینکه بنای اولیه را از بین ببرد و ساختمانی جدید ایجاد کند، بنای اولیه را که متعلق به دوران قاجار بود حفظ کرد و طرح تازه خود را بر روی این بنای قدیمی زد. تلاش های این معمار ایرانی برای حفظ بنای قدیمی و ایجاد بنای جدید در نهایت پس از هفت سال نتیجه داد و امروزه کاخ شهنود( کاخ موزه سبز) همانند نگینی سبز رنگ در دل مجموعه سعدآباد می درخشد. کاخ موزه سبز شامل دو بخش است که در بخش اول آن پله ورودی، اتاق انتظار، اتاق کار، تالار آیینه، اتاق غذاخوری خصوصی و اتاق خواب قرار گرفته و در بخش دوم آن اتاق پذیرایی دو اتاق خواب و اتاق غذاخوری قرار گرفته است.
جالب است بدانید بخش دوم کاخ موزه سبز به دستور محدرضا پهلوی در سال های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ با هدف پذیرایی از مهمانان خارجی احداث شد. ویژگی شاخص کاخ موزه سبز وجود انواع هنر ایرانی مانند آیینه کاری، تذهب و خاتم در گوشه گوشه کاخ است. برخی از این شاهکارهای ایرانی شامل آیینه کاری کاخ اثر استادان مطرحی مانند شیخان و حاج علی آخوندی، تذهیب اثراستاد حسین طاهرزاده بهزاد و خاتم اثر کارگاه استاد صنیع خاتم شیراز است. البته از نرده های چوبی پلکان کاخ که به سبک حجاری های تخت جمشید توسط استاد مختاری از شاگردان کمال الملک منبت کاری شده و حجاری های دیوارهای بیرونی کاخ اثر استاد حسین خان زنجانی معروف به حجارباشی نباید به سادگی گذشت.
موزه پوشاک سلطنتی
مجموعه سعدآباد تهران
در سال ۱۳۱۴ شمسی در دوران حکومت رضاشاه، ساخت کاخی در شمال سعدآباد نزدیک به درب شمالی دربند آغاز شد و چندسال بعد در سال ۱۳۱۸ ، ساخت آن به پایان رسید. در ساخت این کاخ از دو سبک معماری ایرانی و اروپایی استفاده شده و زیبایی خاصی را به این کاخ داده است. از این کاخ ۲۶۰۰ مترمربعی به عنوان کاخ تابستانی شمس، خواهر تنی محمدرضا پهلوی، استفاده می شد تا اینکه در سال ۱۳۴۲ ، شمس پهلوی به مهر شهر کرج به کاخ اختصاصی خود نقل مکان کرد و از آنجایی که این کاخ بلا استفاده ماند، محمدرضا پهلوی اشیاء و ظروف قیمتی اهدا شده را در آن نگهداری کرد و در گوشه ای از آن پرندگان شمس پهلوی نیز نگهداری می شد. از آن زمان این کاخ به موزه اختصاصی هدایای سلطنتی تغییر نام داد. پس از انقلاب در سال ۱۳۷۳ این کاخ به موزه مردم شناسی تبدیل شد و در بهمن ماه ۱۳۸۸ به موزه تاریخ معاصر تغییر کاربری داد و امروزه به عنوان موزه پوشاک سلطنتی به فعالیت خود ادامه می دهد. این موزه شامل عکس ها و پوشاک خانواده سلطنتی، به ویژه محمدرضا پهلوی، فرح دیبا، اشرف و شهناز پهلوی است. در موزه پوشاک سلطنتی به خوبی می توان نحوه پوشش در دوران قاجار و پهلوی را مشاهده و تغییر نوع پوشش را به خوبی دید. این موزه همچنین می تواند الهام بخش طراحان لباس باشد تا طرح هایی مدرن و ایرانی را در هنر و محصولات خود استفاده کنند.
موزه خط و کتابت میرعماد
مجموعه سعدآباد تهران
در بخشی از سعدآباد بنایی نسبتا جدید را مشاهده خواهید کرد که متفاوت تر از سایر کاخ های مجموعه است زیرا معماری آن یادآور دوران قاجار و در عین حال سبکی نسبتا جدید دارد. قدمت بنا احتمالا به اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ می رسد چون سبک معماری آن شبیه دوره انتقال است که در اواخر قاجاریان و اوایل حکومت پهلوی شکل گرفت. این بنا که امروزه به موزه خط و کتابت اختصاص یافته است روزگاری محل اقامت فرزندان محمدرضا پهلوی، فرحناز و علیرضا، بوده است. موزه خط و کتابت بنایی دو طبقه است که پس از انقلاب مدت زمان زیادی را بدون استفاده بود تا اینکه سازمان میراث فرهنگی تصمیم گرفت از این ساختمان به عنوان موزه استفاده کند. درنتیجه پس از ایجاد تغییراتی و حذف دیوارهای اضافی ساختمان، این بنا به عنوان موزه خط و کتابت میرعماد فعالیت خود را آغاز کرد و یکی از هنرهای قدیمی ایرانی را در سبک های مختلف به نمایش گذاشت.
موزه استاد حسین بهزاد
مجموعه سعدآباد تهران
در بخشی از مجموعه ۱۱۰ هکتاری سعدآباد ساختمانی قرار دارد که قدمتش به اواخر دوران قاجار می رسد. در دوران پهلوی اول این ساختمان با نام کاخ کرباسی شناخته می شد و محل استراحت و دفتر کار رضاخان بوده است. جالب است بدانید رضا پهلوی دوران کودکی و نوجوانی خود را در ایام تابستان در این کاخ سپری می کرد و به همین دلیل به آن کاخ ولیعهد نیز می گفتند. پس از انقلاب از این کاخ به عنوان انباری برای برخی از وسیله های سایر کاخ ها استفاده شد تا اینکه در سال ۱۳۷۲ شمسی برای تغییر کاربری و تبدیل به موزه بهزاد انتخاب شد. سازمان میراث فرهنگی طبق قراردادی در سال ۱۳۷۱ تعداد ۲۸۹ اثر از آثار استاد حسین بهزاد را در اختیار گرفت و در سال ۱۳۷۲ کاخ کرباسی( موزه استاد حسین بهزاد) را به عنوان محلی مناسب برای نمایش این آثار انتخاب کرد. در سال بیست و هشتم اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۳ ، پس از ایجاد تغییراتی کاخ کرباسی به عنوان موزه استاد حسین بهزاد فعالیت خود را آغاز کرد. این موزه در سال ۱۳۸۵ مجددا به دلیل بازسازی و مقاوم سازی بنا تعطیل شد و پس از چند سال در سال ۱۳۹۱ بازگشایی شد. این موزه دارای پنج بخش مختلف شامل آثاری از طراحی های مدادی و مرکبی و نگارگری های رنگی است.
موزه سلاح های دربار
مجموعه سعدآباد تهران
به سمت شمال مجموعه سعدآباد که بروید ساختمانی دو طبقه را پیش چشم خود خواهید دید که قبل از انقلاب محل اقامت غلامرضا پهلوی، برادر محمدرضا پهلوی، بوده است. پس از انقلاب و به مرور زمان که کاخ های سعدآباد به شکل موزه کاخ درآمدند، این ساختمان نیز برای موزه سلاح های دربار در نظر گرفته شد. در این موزه بیش از ۱۱۰ قبضه سلاح از انواع شکاری، جنگی و کمری و انواع دیگر وسیله های مرتبط با این سلاح ها به همراه عکس های مرتبط با سلاح به نمایش گذاشته شده است که بخشی از آن ها اهدایی از طرف رجال سیاسی و نظامی سایر کشورها به محمدرضا پهلوی بوده است.
بد نیست بدانید که این سلاح ها همگی ساخت کارخانه های مطرح اسلحه سازی اروپا و آمریکا مانند رمینگتون، وینچستر، اسپرینگ فیلد و برنو هستند و ویژگی خاصی را به این مجموعه داده اند. خاص ترین سلاح مجموعه اما تفنگ سرپر تک لول با سیستم سنگ چخماق است که ساخت کشور هندوستان است و قدمتش به قرن ۱۷ میلادی می رسد. این سلاح خاص را در زیر زمین موزه در کنار دو تفنگ سرپر دیگر و باروت دان و طپانچه های متعلق به دوران قاجاران خواهید دید.اما فعالیت این موزه تنها به سلاح های دربار ختم نشده و احتمال می رود در آینده به منظور افزایش غنای موزه انواع دیگری از سلاح های سرد و گرم به مجموعه اضافه شود.
موزه آشپزخانه سلطنتی
مجموعه سعدآباد تهران
در قسمت مرکزی سعدآباد و نزدیک رودخانه دربند قلب خوشمزه جات دربار، آشپزخانه سلطنتی قرار گرفته که در زمان پهلوی دوم به آن آشپزخانه مخصوص می گفتند. آشپزخانه سلطنتی در مساحتی ۸۰۰ متر مربعی و در دوره پهلوی اول بنا شد که در آن دوران با استفاده از اجاق های زغال سنگی برای درباریان غذا طبخ می شد. در دوره پهلوی دوم آشپزخانه مخصوص بازسازی و بنای فعلی ایجاد شد.
در این دوران گاز مایع جایگزین اجاق های زغال سنگی شد. گرچه مدتی طول کشید تا آشپزان دربار از زغال سنگ ها دل کنده و پس از دادن چندین تلفات به استفاده از گاز عادت کنند. در همین دوران( پهلوی دوم) و در سال ۱۳۵۴ بود که شرکتی آلمانی ماموریت مدرنیته کردن تجهیزات آشپزخانه را به عهده گرفت. از جمله تغییراتی که این شرکت آلمانی ایجاد کرد می توان به فر و گریل، سرخ کن، گرم خانه و قابلمه های برقی اشاره کرد. آشپزخانه سلطنتی صرفا وظیفه پخت غذا برای کاخ سفید و خانواده شاه را بر عهده داشت به همین دلیل به آن آشپزخانه مخصوص و به مابقی آشپزخانه ها، آشپزخانه عمومی گفته می شد. آشپزهای آشپزخانه مخصوص ۱۵ نفر بودند که حتی در سفرها نیز شاه را همراهی و غذای مخصوص اورا تهیه و طبخ می کردند. آشپزها پس از پخت غذا در آشپزخانه مخصوص، آن را تحول شربت داران می دادند و این افراد با استفاده از سینی های تخته ای چوبی و گاها ارابه های دستی مخصوص غذا را از آشپزخانه به کاخ می بردند و در ایامی که شاه پذیرای میهمانان بود، غذا را با استفاده از ماشین مخصوص مجهز به گرمخانه به کاخ می رساندند.
موزه برادران امیدوار
مجموعه سعدآباد تهران
در بخش شمال غربی سعدآباد، بنایی با نمای آجری قرمز رنگی را مشاهده خواهید کرد که قدمت آن به دوران قاجار باز می گردد و محل استراحت سورچی ها و کالسکه خانه بوده است. پس از انقلاب، این بخش از موزه در سال ۱۳۸۱ شمسی تحت مرمت و بازسازی قرار گرفت و در مهر ماه سال بعد( ۱۳۸۲ ) همزمان با هفته جهانگردی، به نام اولین جهانگردان ایرانی تحت عنوان موزه برادران امیدوار افتتاح شد.
موزه هنر ملل
مجموعه سعدآباد تهران
در ابتدا این بخش از موزه کاربری گلخانه را داشت تا اینکه بین سال های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۵ تغییراتی در این بنا ایجاد شد و کاربری موزه را به خود گرفت. در آن دوران این بخش موزه اختصاصی فرح پهلوی بود اما امروزه این موزه به آثار هنرمندان مختلف ایرانی و خارجی مزین شده است. برخی از آثار و تابلوهای موجود در این موزه عبارتند از: آثار سهراب سپهری، ایران درودی، حسین زنده رودی، برنارد بوفه( فرانسه) مک آووی( آمریکا) و غیره.
موزه هنرهای زیبا
مجموعه سعدآباد تهران
در سال ۱۳۱۹ خورشیدی، رضا شاه دستور ساخت بنایی را در جنوبی ترین بخش مجموعه سعدآباد داد. کار ساخت مجموعه هنوز خیلی پیش نرفته بود که ماجرای تبعید رضاشاه در سال ۱۳۲۰ پیش آمد و ساخت این بنا نیمه کاره ماند. پس از تبعید وی و به تخت نشستن ولیعهد، محمدرضا پهلوی در سال های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۳ دستور ادامه کار را صادر کرد و در نهایت این بنای زیبا ساخته و در سال ۱۳۴۶ به عنوان وزارت دربار فعالیت خود را آغاز کرد. اگر به نمای این ساختمان دقت کنید سنگ های مرمر سیاه رنگی را خواهید دید که از معدن ولی آباد چالوس استخراج شده و به همین دلیل به آن کاخ اسود( سیاه) هم می گویند. پس از پیروزی انقلاب، کاخ اسود تغییر کاربری داد و در سال ۱۳۶۱ با عنوان موزه هنرهای زیبا به نمایش عموم در آمد.
موزه استاد فرشچیان
مجموعه سعدآباد تهران
در بخشی از مجموعه سعدآباد ساختمان بسیار ساده ای با حوضی آبی رنگ قرار دارد که بلافاصله با دیدنش حال و هوای گذشته ها زنده می شود. سادگی این بنا آن را از سایر مجموعه های سعدآباد جدا کرده و گنجینه نهان در دل آن ارزش فرهنگی و هنری این بنای قدیمی را بالاتر از دیگر کاخ موزه ها قرار داده است. سردر ورودی بنا به کتیبه فیروزه رنگی مزین شده که عبارت موزه استاد محمود فرشچیان در آن نقش بسته است و این پیام را دارد که به دنیای زیبایی حیرت انگیز قدم خواهید گذاشت. به معماری بنا که نگاه کنید، ردی از سبک معماری دوره قاجار را مشاهده خواهید کرد و از همین سبک معماری می توان حدس زد که قدمت بنا به دوران قاجار بر می گردد. فضای اطراف این بنا هم فضایی خاص است.
درخت های اطراف این ساختمان به همراه حوض آبی رنگش فضایی رمانتیک، پر از آرامش و ایده آل برای اقامت ایجاد کرده و شاید به همین دلیل بود که رضا شاه این مکان را به عنوان محل اقامت خود و ملکه عصمت( همسر چهارم وی) انتخاب کرد. پس از انقلاب و تغییر کاربری ساختمان ها و کاخ های سعدآباد، کاربری این ساختمان قجری به زیباترین شکل ممکن تغییر کرد و این ساختمان ۶۰۰ متر مربعی امروزه میزبان هنر دست هنرمند ایرانی استاد محمود فرشچیان است که آثارش حیرت همگان را در سرتاسر دنیا برمی انگیزد.
موزه آب
مجموعه سعدآباد تهران
در جنوب شرقی کاخ سبز، بنای سفید رنگی با سبک معماری موزه استاد فرشچیان و ستون های مشابه آن قرار گرفته است. این ساختمان مدتی به عنوان دفتر رییس تشریفات کاخ فعال بود و پس از آن میزبان تیمسار کسرائیان، مسئول حفاظت ارتش، بوده است و امروزه یکی از ارزشمندترین عناصر طبیعت برای حیات انسان و نحوه استفاده اجداد و گذشتگان از این عنصر را به نمایش گذاشته است. بد نیست بدانید که تاریخچه آبرسانی در ایران به ۶۰۰۰ سال قبل می رسد و گنجینه آب( موزه آب) سعدآباد با وسعتی ۲۶۷۰۰ مترمربعی خود به معرفی و نمایش هوش ایرانی در بهره بردن از آب و غلبه بر روح طغیانگر آن پرداخته است. موزه آب در سه بخش فعالیت می کند: بخش اول آن ساختمان اصلی با ۲۰۰ مترمربع وسعت است.
بخش دوم ساختمان جنبی با ۷۰ مترمربع وسعت و بخش سوم آن فضای باز با ۲۴۰۰ مترمربع وسعت است. در یک سوی این مجموعه اسناد، مدارک، ابزار ادوات و تندیس های مرتبط با آب قرار گرفته و در سو دیگر بازدیدکنندگان با سازه ها، سیستم های آبیاری گذشته و نحوه تقسیم آب آشنا خواهد شد.
بازدید از موزه آب را نه تنها به دلیل آثار و ابزار آلات قدیمی که به خاطر شاهکاری که در فضای باز دارد پیشنهاد می کنیم. شاهکار موزه آب در قسمت فضای باز آن قرار گرفته که مدل های زنده تاسیسات آبی مانند آب انبارها، آسیاب ها و سدها از گذشته تا به امروز( پل بند امیر و سد کارون) به نمایش درآمده و از آنجا که این مدل ها در مقیاس کوچک و در کنار یکدیگر قرار گرفته اند، موقعیت مناسبی برای مقایسه و نحوه کارکرد مدل ها و تحقق در مورد آن ها ایجاد شده است.
موزه آلبوم های سلطنتی و اسناد سعدآباد
مجموعه سعدآباد تهران
یکی از ساختمان ها قدیمی سعدآباد موزه آلبوم های سلطنتی و اسناد است. دستور ساخت این بنا در دوران پهلوی اول صادر شد تا دفتر نگهبانی کاخ باشد در دوره پهلوی دوم اما این بنا تحت بازسازی قرار گرفت و پس ازاضافه شدن بخش های مختلف، دفتر نگهبان جای خود را به فرماندهی ضد اطلاعات گارد شاهنشاهی داد که در آن دوران از مهم ترین واحدهای نظامی- اداری بود و وظایف مختلفی از تامین امنیت ساکنین سعدآباد تا کنترل و نظارت بر رفت و آمدها را بر عهده داشت. پس ازانقلاب و از بین رفتن گارد حفاظتی( گارد جاویدان)، این بنا کاربری اداری پیدا کرد تا اینکه در سال ۱۳۹۱ با تغییر کاربری به موزه، درب های این مجموعه تحت عنوان موزه آلبوم های سلطنتی و اسناد سعدآباد به روی عموم باز شد. موزه آلبوم ها و اسناد در مساحتی ۴۸۰ مترمربعی در یک طبقه به همراه زیر زمین بنا شد و شامل ۹ اتاق و دو سالن است که آلبوم ها، تصاویر و اسناد مختلفی از پهلوی اول تا پهلوی دوم در آن به نمایش در آمده است.
مجموعه سعدآباد تهران
بخش های مختلف موزه آلبوهای سلطنتی عبارتند از: گالری شماره ۱( پهلوی اول)، گالری شماره ۲( پهلوی دوم)، گالری شماره ۳ و ۴( مهرها و جلدها)، گالری شماره ۵( محل برگزاری نمایشگاه ها)، سالن سینما، و بخش اداری و مخزن.
آلبوم های فراوان این مجموعه نشان از اهمیت بالای اسناد تصویری در بین پهلوی ها داشت که شاید بتوان آن را اتفاقی خوب تلقی کرد چرا که امروزه این آلبوم ها راوی وقایع و اتفاقات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی ایران و سایر کشورها از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ خورشیدی هستند. در کل آلبوم های سلطنتی به دو بخش ایرانی و خارجی تقسیم می شود که در بین آن ها آلبومی جلد لاکی به عنوان یکی از نفیس ترین آلبوم های مجموعه توجه همگان را به خود جلب می کند. جالب است بدانید قدیمی ترین آبوم مجموعه شامل تصاویر چهارمین تاجگذاری رضاشاه در سال ۱۳۰۸ شمسی است و آخرین آلبوم به جا مانده از پهلوی ها متعلق به اشرف پهلوی و خانواده او در اوایل سال ۱۳۵۷ است. اسناد به نمایش در آمده در موزه آلبوم ها و اسناد، بیشتر در مورد امور داخلی دربار و مجموعه های مختلف سعدآباد است که بازدید کنندگان را با کاخ ها و بناها و گونه های گیاهی و جانوری سعدآباد بیشتر آشنا می کند.
موزه ظروف سلطنتی
مجموعه سعدآباد تهران
حدود سال ۱۳۱۵ رضاشاه دستور ساخت بنایی در شرق سعد آباد را داد تا محل اقامت اشرف پهلوی، خواهر دوقلوی شاه باشد. این ساختمان بین سال های ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۸ در مساحتی ۲۶۰۰ متر مربعی با زیربنایی ۱۸۰۰ مترمربع بنا شد. در سال ۱۳۵۰ اشرف پهلوی تصمیم گرفت تا تغییراتی را در این عمارت ایجاد کند به همین دلیل از طراحان و متخصصان خارجی دعوت کرد تا طراحی داخلی این بنا را بر عهده گرفته و به سبک فرانسوی اجرا کنند. نمای خارجی بنا هم که ابتدا از سنگ تیشه ای بود، تغییر و از سنگ مرمر سفید شد. پس از انقلاب اسلامی، این بنا تغییر کاربری داد و در بیست و هشتم اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۴ به عنوان موزه ظروف به نمایش عموم درآمد اما در اواخر سال در اسفند ماه ۱۳۷۴ آثار موزه جمع شد و بنا تحویل نهاد ریاست جمهوری داده شد.
این بنا در اختیار ریاست جمهوری بود تا اینکه در سال ۱۳۸۴ مجددا تحویل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری داده شد و این سازمان در سی ام دی ماه سال ۱۳۸۵ با انتقال آثار موزه صنایع دستی به این محل، آن را به موزه صنایع دستی تبدل کرد تا انکه در سال ۱۳۸۸ تصمیم بر این شد که موزه به حالت اولیه خود برگشته و با انتقا ظروف سلطنتی به این بخش مجددا تحت عنوان موزه ظروف سلطنتی فعالیت خود را ادامه دهد. در ۵ بخش مختلف این موزه ظروف و اشیاء تزینی مختلفی از کارخانه های معتبر و مطرح دنیا مانند لیموژ، سور، باواریا، رزنتال و غیره به نمایش درآمده. این ظروف متعلق به دوران قاجار و پهلوی دوم هستند و برخی از آن ها ظروف اهدایی به پهلوی دوم هستند.
موزه اتومبیل های سلطنتی
مجموعه سعدآباد تهران
از زیباترین و خیره کننده ترین موزه های سعدآباد موزه اتومبیل های سلطنتی است که محصولات شرکت های معروف خودروسازی در آن به چشم می خورد. این موزه تنها موزه ایران است که همه اتومبیل هایش سلطنتی و متعلق به دوران پهلوی هستند. موزه اتومبیل های سلطنتی دو بخش دارد که در بخش اول آن اتومبیل های رولزرویس و در بخش دوم آن اتومبیل های بنز به چشم می آیند و بین این دو بخش سالنی را به مرسدس بنز اس ال ۳۰۰ اختصاص داده اند که از جمله کمیاب ترین خودروهای کلاسیک جهان است و تماشایش خالی از لطف نیست. جالب است بدانید این خودرو کمیاب متعلق به فرح دیبا است. خودروی محمدرضا پهلوی اما از خودرو فرح هم خاص تر و زیباتر بوده است. خودروی اختصاصی محمدرضا پهلوی مرسدس بنز ۶۰۰ با بدنه و شیشه های ضد گلوله بود. دیگر ویژگی های خاص این خودروی ۶ تنی سیستم تنظیم ارتفاع هیدرولیک، شیشه و صندلی های برقی، سانروف، کولر، ۸ سیلندر و گیربکس اتوماتیک است.
موزه نظامی
مجموعه سعدآباد تهران
ساختمان موزه نظامی با زیربنایی ۳۰۰۰ مترمربعی به دستور رضاشاه در سال ۱۳۱۷ هجری در دو طبقه برای تاج الملوک( همسر دوم رضا شاه و مادر محمدرضا شاه) ساخته شد و سپس بین سال های ۱۳۵۱ و ۱۳۵۲ زیر نظر واحد مهندسی کاخ های سعدآباد تحت بازسازی قرار گرفت و در نهایت به پسر بزرگ اشرف پهلوی( شهرام) هدیه داده شد و پس از آن این کاخ را با نام کاخ شهرام می شناختند.
پس از انقلاب و در سال ۱۳۶۰ بازسازی ها و تغییرات دیگری در این کاخ ایجاد شد تا موزه نظامی که تا آن زمان در دانشکده افسری قرار داشت، به این کاخ منتقل شود. در نهایت پس از اعمال تغییرات لازم، این موزه در سی و یکم شهریور ماه سال ۱۳۶۲ بهره برداری شد. موزه نظامی بخش های مختلفی مانند سالن پوشاک ادوار مختلف ارتش ایران، سالن سلاح های سرد، سالن مدال و نشان های ارتش و سلاح های گرم اهدائی به سران ارتش، سالن سلاح های سبک و سنگین و سالن سلاح های خارجی با قدمت طولانی است.
کاخ های ممنوعه
مجموعه سعدآباد گنجینه بزرگی از انواع کاخ ها از دوران قاجار تا به امروز است. سبک های معماری و تجهزات استفاده شده داخل کاخ در کنار فضای سرسبز سعدآباد هر گردشگری را شفته خود می کند. گرچه بسیاری از این کاخ ها به موزه تبدیل شده و درب های آن به روی عموم باز است اما متاسفانه برخی از این کاخ ها کاربری اداری داشته و امکان بازدید از آن ها وجود ندارد به ویژه این که این کاخ ها در اختیار نهاد ریاست جمهوری هستند. این کاخ های غیرقابل بازدید عبارتند از: کاخ اختصاصی (موزه تاریخ طبیعی سابق)، کاخ ملکه مادر، کاخ احمدرضا، کاخ فریده دیبا و کاخ جدید ولیعهد رضا پهلوی (موزه دفینه سابق).

هزینه و زمان پیشنهادی بازدید از مجموعه سعدآباد چه زمانی است؟


درب مجموعه سعدآباد در طول سال به روی عموم باز است و همه روزه از ساعت ۹ صبح تا عصر امکان بازدید از مجموعه سعدآباد را دارید به جز در برخی از ایام سوگواری مانند ۱۴ خرداد( رحلت امام خمینی ره)، ۲۱ رمضان( شهادت امام علی (ع))، ۲۵ شوال شهادت امام جعفر صادق(ع)، ۹ و ۱۰ محرم( ایام تاسوعا و عاشورای حسینی)، ۲۸ صفر( رحلت حضرت رسول اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع)). برای بازدید از مجموعه سعدآباد باید هزینه ورودی بپردازید حتی اگر فقط قصد استفاده از کافه یا رستوران مجموعه را دارید نیز باید این هزینه ورودی را بپردازید. بد نیست بدانید که هزینه بازدید از موزه های مختلف مجموعه ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد.

فصل مناسب برای بازدید از مجموعه سعدآباد چه زمانی است؟


اگر قصد خرید بلیط هواپیما تهران را دارید و می‌خواهید از این مجموعه زیبا و تاریخی دیدن کنید باید گفت که نمی توان یک فصل را به عنوان بهتری فصل برای بازدید از این مجوعه نام برد چرا که فضای جنگلی مجموعه سعدآباد در فصول مختلف زیبایی های خاص خود را دارد. اما اگر به فکر عکاسی از این مجموعه هستید، فصل بهار و پاییز را برای بازدید از این مجموعه پیشنهاد می شود. در فصل بهار درختان و گل ها با برگ های سرسبز خود رنگی تازه به مجموعه می زنند و شکوفه های رنگارنگ آن ها با عطر دل انگیز خود حال و هوایی فرح بخش به مجموعه و بازدیدکنندگانش هدیه می دهند. در فصل پاییز اما رمانتیک ترین حالت طبیعت را در سعدآباد خواهید یافت.
در این فصل، درختان با برگ های قرمز و طلایی خود سعدآباد را مانند انگشتری طلا از دیگر نقاط پایتخت متمایز می کنند و صدای خش خش برگ هایی که همانند فرش قرمز در طول مسیر مجموعه افتاده اند شما را از دنیای واقعیت دور کرده و به دنیای رویاها خواهند برد جایی که صدایی جز آواز پرندگان، خش خش برگ ها و امواج آب صدایی نیست، حیوانات همگی در دل طبیعت به بازی و شیطنت مشغول اند، آسمان آبی ترین حالت خود را دارد و کسی دغدغه فردا را ندارد.

چگونه به مجموعه سعدآّباد برویم؟


سعدآباد درب های مختلفی برای ورود به مجموعه دارد: درب نظامیه( جالب است بدانید رضاخان از ان درب برای ورود وخروج استفاده می کرد)، درب زعفرانیه، درب خیابان دربند( این دری بود که محمدرضا برای وارد شدن به مجموعه استفاده می کرد)، درب میدان دربند، درب های جعفرآباد، درب رودخانه و درب کاخ سفید که امروزه از میان این درب ها، درب میدان دربند و درب زعفرانیه برای ورود و خروج بازدید کنندگان مجموعه اختصاص داده شده است.
درب زعفرانیه
آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، خیابان شهید فلاحی (زعفرانیه)، انتهای خیابان شهید کمال طاهری
راه های دسترسی به مجموعه سعدآباد از طریق درب زعفرانیه فراوان است که هریک را جداگانه شرح خواهیم داد:
خودروی شخصی: اگر قصد استفاده از خودرو شخصی را دارید، درب زعفرانیه مناسب ترین گزینه برای رسیدن به سعدآباد است. اگر از خیابان ولیعصر به سمت جنوب حرکت کنید در سمت راست خود خیابان زعفرانیه( این خیابان به شهید فلاحی تغییر نام داده است) را خواهید دید، وارد خیابان زعفرانیه شوید و مستقیم برود تا به خیابان شهید طاهری که در سمت راست شماست برسید. وارد خیابان شهید طاهری شوید و مستقیم بروید.
در انتهای این خیابان مجموعه سعدآباد را مشاهده خواهید کرد. البته پیشنهاد می کنیم اتومبیل خود را کمی جلوتر از مجموعه پارک کنید تا با مشکل جای پارک یا مسائل ترافیکی معمول مواجه نشوید.
تاکسی: در هر گوشه و کناری از تهران تاکسی خواهید یافت. کافی است با استفاده از این تاکسی ها خود را به میدان تجریش برسانید. پس از رسیدن به میدان، مسیر خود را به سمت خیابان شهید ملکی کج کنید. در ابتدای خیابان شهید ملکی تاکسی های آصف/ اسدآباد را خواهید دید. این تاکسی ها شما را به خیابان طاهری می رسانند. در ابتدای خیابان پیاده شده و پس از حدود ۱۰ الی ۱۵ دقیقه پیاد روی، مجموعه سعدآباد را پیش چشم خود خواهید دید.
اتوبوس/ بی آر تی: اتوبوس های مقصد میدان تجریش را یافته و سوار شوید. در میدان تجریش پیاده شده و مابقی مسیر را مانند مسیر تاکسی که کمی قبل به آن اشاره شد، ادامه دهید.
مترو: با استفاده از خط 1 مترو به میدان تجریش بروید. در ضلع غربی میدان خیابان شهید ملکی ر ا خواهید دید که در ابتدای آن خیابان تاکسی ها قرار دارند. سوار این تاکسی ها شده و مابقی را مانند مسیر تاکسی گفته شده ادامه دهید.
درب دربند
آدرس: تهران، میدان تجریش، خیابان شهید جعفری، ضلع جنوبی میدان دربند
خودرو شخصی: خود را به میدان تجریش برسانید. در ضلع شمالی میدان خیابان دربند را خواهید دید. وارد این خیابان شده و مستقیم تا انتهای آن به سمت میدان دربند بروید. مجموعه سعدآباد پیش روی شماست. البته از آنجایی که سعدآباد پارکینگ ندارد پیشنهاد می کنیم در همان حوالی میدان جای پارک مناسبی را پیدا کنید.
تاکسی: سوار تاکسی های مقصد میدان تجریش شوید. پس از رسیدن به میدان به ابتدای خیابان جعفری رفته و از آن جا سوار تاکسی شده و به میدان دربند بروید.
اتوبوس/ بی آر تی: با استفاده از اتوبوس ها به میدان قدس یا میدان تجریش بروید. در میدان قدس، جنب ایستگاه مترو و در میدان تجریش، در ابتدای خیابان جعفری تاکسی هایی را خواهید دید که شما را به میدان دربند خواهند رساند.
مترو: همانند مسیرهای قبلی باید خود را به میدان تجریش یا میدان قدس رسانده و از آن جا سوار تاکسی ها به مقصد میدان دربند شوید.

در نزدیکی مجموعه سعدآباد از چه جاهای دیدنی دیگری می توان بازدید کرد؟


گرچه مجموعه سعدآباد پر از موزه ها و دیدنی های مختلف است. اما در اطراف این مجموعه هم جاهای دیدنی دیگری هستند که بازدید از آن ها خالی از لطف نخواهد بود.
میدان تجریش: ۱.۶ کیلومتر
موزه دکتر محمود حسابی: ۳.۳ کیلومتر
امامزاده صالح: ۳.۷ کیلومتر
مجموعه ورزشی و تفریحی توچال: ۳.۸ کیلومتر
سورتمه تهران: ۴ کیلومتر
تله کابین توچال: ۵.۹ کیلومتر
بام تهران: ۶.۲ کیلومتر
پارک جمشدیه: ۶.۶ کیلومتر

چه هتل هایی در نزدیکی مجموعه سعدآباد برای اقامت وجود دارد؟


هتل لوتوس: ۲.۲ کیلومتر
هتل ویستریا: ۲.۳ کیلومتر
هتل آسا: ۲.۹ کیلومتر
هتل سپهر: ۳.۵ کیلومتر
هتل دیاموند: ۳.۸ کیلومتر
هتل بلوط: ۴.۶ کیلومتر
هتل پارسیان استقلال: ۵.۹ کیلومتر

چه رستوران ها و غذاخوری هایی نزدیک به مجوعه سعدآباد هستند؟


جو گریل فود: ۱ کیلومتر
کافه کباب هیوا: ۱.۹ کیلومتر
کافه رستوران دژاوو: ۲ کیلومتر
رستوران چارگاه: ۲.۳ کیلومتر
اسپو اکسپرس: ۲.۴ کیلومتر
رستوران روزفر: ۲.۷ کیلومتر
کافه و رستوران محنا: ۳ کیلومتر
فیلتر نظرات کاربران
امتیاز کاربران

0
عالی
0
خوب
0
متوسط
0
بد
0
خیلی بد
زمان سفر





نوع سفر






نظرات
هنوز هیچ نظری ثبت نشده است