سراب گیان کجاست؟ | چشمه پر آب غرب کشور

تاریخ انتشار: ۱۴ دی ۱۴۰۴

سراب گیان یا سراب جان چشمه پرآب در جنوب غربی نهاوند با پیشینه باستانی است. اگر می‌خواهید بدانید سراب دقیقا کجاست و بهترین فصل سفر به این منطقه چه زمانی است، در ادامه این مطلب می‌توانید با مسیرهای دسترسی به سراب گیان و بهترین زمان بازدید از آن آشنا شوید.

سراب گیان کجاست؟

سراب گیان یا سرآب گیان یکی از جاهای دیدنی همدان است که در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی نهاوند قرار گرفته و تنها ۲ کیلومتر دورتر از تپه باستانی گیان است. این منطقه در دوران باستان یکی از مکان‌های زندگی انسان‌ها بوده است. این چشمه پرآب در شمال شهر گیان جریان دارد و بخشی از آب سراب به رود گاماسیاب می‌ریزد. نام گیان در گویش لکی به معنای «جان» است که نشانگر طبیعت زیبای منطقه است. این چشمه که با عنوان سی و یکمین اثر طبیعی ملی کشور در سال ۱۳۸۷ ثبت شده است.

تاریخچه سراب گیان

سراب گیان از کهن‌ترین زیستگاه‌های انسانی در غرب ایران است که در گذشته به نام سراب بابا احمد شناخته می‌شد که از مقبره‌ای به نام بابا احمد در چهارتاقی بالادست سراب گرفته شده است. ردپای تمدن در این منطقه به دوران اشکانیان می‌رسد. مناطق تاریخی چون بلو‌طستان غربی، هرسکه، قلعه گبریان و مصلی همگی قدمت این ناحیه را با دوره‌های باستانی پیوند می‌دهند.

 فضای اطراف سراب گیان جنگلی با وسعت بیش از ۱۴۰۰ هکتار است که درختان کهن‌سال چنار و بلوط آن تا ۳۰۰ سال عمر دارند. در اطراف این چشمه آبشارهای مصنوعی ایجاد کرده‌اند که زیبایی محیط را چند برابر کرده است. در نوشته‌های ناصرالدین‌شاه قاجار نیز به وجود زندگی در اطراف سراب اشاره شده است.

تا دوره قاجار، سراب گیان جزو خالصه‌های دولتی بود و در حدود سال ۱۲۵۰ شمسی، فردی به نام محمد خان با موافقت عمادالسلطنه و کامران میرزا نایب‌السلطنه آن را خریداری و نخستین مالکیت رسمی منطقه را ثبت کرد. در سال ۱۳۳۸ با تاسیس اداره جنگلبانی، این سراب اراضی ملی تبدیل شد. از دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ نگهداری آن بر عهده اداره جنگلبانی بود و پس از انقلاب، مسئولیت به اداره منابع نهاوند رسید و در نهایت از سال ۱۳۸۴، نظارت از آن به عهده شهرداری است.

مسیر دسترسی به سراب گیان

سراب گیان در جنوب غربی نهاوند و حدود دو ساعت فاصله همدان قرار دارد. مسیر دسترسی به این سراب از جاده آسفالته نهاوند شروع و تا شهر گیان ۲۰ کیلومتر ادامه دارد. بعد از رسیدن به شهر گیان باید از مسیر جاده باریک که پر از درختان بلوط، زالزالک، چنار و گردو است به سمت سراب گیان حرکت کنید. دو مسیر دیگر برای رسیدن به سراب وجود دارد که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

• مسیر اول از جاده کرمانشاه آغاز و پس از عبور از سه‌راهی دهفول و روستای برزول به شهر گیان می‌رسید.
• مسیر دوم از میدان عارف نهاوند شروع و با عبور از روستای دهنو به شهر گیان خواهید رسید.

فاصله تهران تا نهاوند حدود ۴۱۱ کیلومتر است و مسافران پایتخت می‌توانند با برنامه‌ریزی سفر یک‌روزه از چشمه گیان دیدن کنند.

فاصله شهرهای اطراف تا سراب گیان

سراب گیان یکی از جاذبه‌های همدان است که دسترسی مناسبی به شهرهای اطراف دارد. نزدیکی سراب به شهرهای مهم غرب کشور این مکان را به مقصدی برای سفرهای یکروزه تبدیل کرده است. در ادامه فاصله سراب تا شهرهای اطراف را آورده‌ایم:

• فاصله سراب گیان تا نهاوند: ۱۸ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا همدان: حدود ۱۱۲ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا تهران: ۴۱۱ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا کرمانشاه: ۱۳۰ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا ملایر: ۹۰ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا بروجرد: ۱۲۰ کیلومتر
• فاصله سراب گیان تا خرم‌آباد: ۱۵۰ کیلومتر

بهترین زمان سفر به سراب گیان

سراب گیان در دامنه‌های جنوبی نهاوند، آب‌وهوایی معتدل و چهار فصل دارد و در نیمه گرم سال، به یکی از خنک‌ترین ییلاقات غرب کشور تبدیل می‌شود. بهترین زمان سفر به این منطقه از اردیبهشت‌ماه تا اوایل آبان‌ماه است. در این مدت سراب پرآب و طبیعت سرسبز می‌رسد. در فصل پاییز نیز، رنگ زرد و نارنجی جنگل فضای زیبایی برای طبیعت‌گردی ایجاد می‌کند.

اقامت در سراب گیان

کلبه های سراب گیان در ۲ کیلومتری این چشمه قرار دارند اگر قصد کمپ و شب‌مانی در سراب را دارید، این کلبه‌ها بهترین گزینه برای شما هستند. در نزدیکی سراب اقامتگاه و هتل‌های دیگری هم وجود که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

• خانه مسافر سراب فارسبان که در روستای محمودوند واقع شده و به سراب گیان نزدیک است. این خانه دارای یک سوئیت دو خواب با امکان پذیرش ۱۲ مهمان است. این مسافرخانه ۵ تا ۶ کیلومتر تا سراب فاصله دارد.
• اقامتگاه بوم‌گردی گاچال در روستای گیل‌آباد قرار دارد که با ۳ اتاق ۱۵ متری، ظرفیت پذیرش ۱۵ مهمان را دارد. در فاصله ۱۲ تا ۱۴ کیلومتری سراب قرار دارد.
• هتل دو ستاره کوثر نهاوند با ۱۵ واحد اقامتی در ۳ طبقه امکانات مناسبی برای اقامت در ۲۰ کیلومتری سراب گیان است.

 رستوران های نزدیک به سراب گیان

• رستوران کیانیان : در مسیر جاده سراب قرار دارد. این مکان با سراب ۴.۲ کیلومتر فاصله دارد.
• تهیه غذای یاشار: این رستوران در بسیج، بین شهید کرمعلی کیانی و شهرداری قرار دارد و فاصله کمی با منطقه گردشگری سراب گیان دارد.
• رستوران امیران: ۴.۷ کیلومتر با سراب فاصله دارد. این رستوران در جاده گیان قرار دارد.

جاهای دیدنی اطراف سراب گیان

در اطراف سراب گیان جاذبه‌های گردشگری زیادی وجود دارد که سفر شما را کامل‌تر می‌کند. در ادامه با جاذبه‌های اطراف سراب گیان آشنا می‌شویم:

• سراب گاماسیاب: بزرگ‌ترین چشمه ایران و یکی از مهم‌ترین سرچشمه‌های غرب کشور است. این سراب با سراب گیان حدود ۱۷.۸ کیلومتر فاصله دارد. آب این سراب رود گاماسیاب را شکل می‌دهد که در نهایت به کرخه پیوسته و به خلیج فارس می‌ریزد.
• قلعه گبرها: ۴ کیلومتر با سراب فاصله دارد. این قلعه ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و مساحت آن ۳۰۰۰ متر مربع است.
• تخت میثم: فاصله این مکان تا سراب تا ۴.۲ کیلومتر است.
• تپه باستانی گیان: ۱۴.۶ کیلومتر با سراب گیان فاصله دارد. این تپه یکی از مهم‌ترین مکان‌های باستانی نهاوند است که آثار تاریخی کشف شده در آن جایگاه تاریخی نهاوند را نشان می‌دهد.
• سراب فارسیان: حدود ۱۴.۶ کیلومتر با سراب و ۳۲ کیلومتر با نهاوند فاصله دارد. نام این مکان به لری سر آو پارسبو است.
• خانه آیت‌الله قدوسی: ۱۴.۹ کیلومتر با سراب فاصله دارد. خانه تاریخی متعلق به دومین دادستان کل کشور با قدمت دوره قاجار است. در معماری بنا از سبک ایرانی اسلامی، شیشه‌های رنگی، آجرکاری و کف‌سازی قلوه سنگی استفاده شده است.
• معبد لائودیسه: یکی از آثار تاریخی مهم شهر نهاوند است که با سراب گیان ۱۵ کیلومتر فاصله دارد. معماری این بنا تلفیقی از سادگی و عناصر سنتی ایرانی است.
• مسجد جامع نهاوند: حدود ۱۵ کیلومتر فاصله با سراب دارد. این مسجد ۹۰۰ ساله مربوط به دوران سلجوقیان و صفوی است. مسجد جامع نهاوند در تاریخ ۲۸ اردیبهشت ۱۳۶۵ ثبت ملی شده است.
• پل زرامین نهاوند: در فاصله ۹.۳ کیلومتری سراب قرار دارد. این پل در روستای زرامین بر روی یکی از شاخه‌های رودخانه گاماسیاب احداث شده است و نام آن پل آجری یا پیل لاعه است.
• روستای وراینه نهاوند: در فاصله ۱۸.۴ کیلومتری سراب گیان و ۱۵ کیلومتری نهاوند قرار دارد. این روستا با بافت سنتی و زمین‌ّای زراعی اطراف حال‌وهوای اصیل روستایی را دارد.

تفریحات و امکانات رفاهی سراب گیان

در سراب گیان همدان امکانات و تفریحات زیادی برای طبیعت گردان در نظر گرفته شده است که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

• پیاده‌روی در مسیرهای جنگلی
• کوهنوردی و طبیعت‌پیمایی
• کمپینگ و شب‌مانی
• قایق‌سواری در دریاچه مصنوعی

امکانات رفاهی سراب گیان نیز شامل موارد زیر است:

• پارکینگ اختصاصی: در ورودی تفرجگاه پارکینگ اختصاصی در نظر گرفته‌شده است که دغدغه جای پارک را از بین برده است.
• آلاچیق و فضاهای استراحت: زیر سایه درختان چنار کهن، فضاهایی برای نشستن طراحی شده است. این مکان‌ها برای پیک‌نیک خانوادگی مناسب است.
• رستوران و فضاهای محلی: چند واحد فروشگاهی و رستورانی در محوطه فعال هستند.
• سرویس بهداشتی و نمازخانه: امکانات بهداشتی مناسب و نمازخانه در دسترس گردشگران قرار دارد. این زیرساخت‌ها باعث شده سراب گیان برای توقف چند ساعته مناسب باشد.

نکات قبل از بازدید از سراب گیان

• آخر هفته‌ها و روزهای تعطیل سراب گیان خیلی شلوغ می‌شود؛ اگر دوست دارید در فضای خلوت از سراب بازدید کنید وسط هفته زمان مناسبی است.
• حتی در فصل‌های معتدل لباس گرم همراه داشته باشید.
• پارکینگ اختصاصی در نزدیکی سراب وجود دارد که پارک خودرو را راحت کرده است.
• ورود به سراب گیان رایگان است.
• پاییز بهترین فصل برای عکاسی در سراب گیان است.
• در سال‌های گذشته امکانات رفاهی و غرفه‌ّای فروش مناسبی به مجموعه اضافه شده است.
• به دلیل ضعف نورپردازی و مسائل ایمنی، بهتر است در ساعات روشن روز از سراب گیان همدان بازدید نمایید.
• حفظ پاکیزگی محیط را در طی سفر فراموش نکنید.

سخن پایانی

سراب گیان با تاریخ چند هزارساله و آب‌وهوای دل‌پذیر، یکی از بهترین جاهای دیدنی همدان است. این چشمه با جنگل ۱۴۰۰ هکتاری در اطرافش، مقصد مناسبی برای سفرهای خانوادگی است. اگر به دنبال مقصدی برای سفر یک‌روزه در اطراف نهاوند هستید، سراب جان یکی از بهترین گزینه‌ها برای شما است.