روستای الیت مازندران کجاست و چه جاذبه های دیدنی دارد؟
تاریخ نگارش: ۰۵ اسفند ۱۴۰۴
تاریخ بروزرسانی: ۰۵ اسفند ۱۴۰۴
روستای الیت یکی از زیباترین ییلاقهای استان مازندران است که بهخاطر طبیعت دستنخورده و منظرههای مهآلودش، به سوئیس ایران معروف شده است. این روستای خوشآبوهوا به خاطر وجود جنگلهای هیرکانی، درههایی که اغلب زیر ابر پنهان میشوند، رودخانهها و دشتهای سرسبز، مقصدی ایدهآل برای کمپ در دل جنگل خواهد بود. همین زیباییها باعث شده این روستا جزو محبوبترین جاهای دیدنی مازندران باشد. در ادامه، مسیرهای دسترسی، بهترین رستورانها، دیدنیهای خود روستا و اطرافش را معرفی میکنیم تا راحتتر بتوانید برای سفرتان برنامهریزی کنید.
معرفی روستای الیت مازندران
روستای الیت در دل طبیعت زیبای مازندران قرار دارد و جنگلهای اطراف آن بخشی از منطقه حفاظتشده هیرکانی به شمار میآیند. این روستا در ارتفاعی حدود ۲۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و به همین دلیل آبوهوای آن در بیشتر ماههای سال خنک و گاهی سرد است. در جنگلها و طبیعت اطراف روستای الیت هم جانوران مختلفی از جمله شوکا (گوزن کوچک بومی)، گراز وحشی، پلنگ ایرانی، روباه، تشی یا همان چهلخار زندگی میکنند. در بخشهای مختلف روستا هم چند درخت ون وجود دارد که صدها سال عمر دارند.
بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد که سکونت انسانها در این منطقه دستکم به دوره اشکانیان، یعنی حدود ۲۵۰۰ سال پیش، بازمیگردد.
- وسعت روستای الیت: حدود ۱۵۰ هکتار
- جمعیت روستای الیت: براساس سرشماری ۱۳۹۵، روستا ۲۵۰ نفر جمعیت و ۸۳ خانوار دارد
- زبان محلی: زبان مازندرانی با گویش چالوسی
- سوغاتی روستای الیت: محصولات لبنی مثل شیر، ماست، دوغ و سرشیر، عسل کوهستان، گیاهان دارویی، فرش و قالیچه و صنایع دستی مثل حصیر بافی، نمدمالی و پارچهبافی
- غذاهای محلی: سیربیج و شیر تره
- بهترین زمان بازدید: از اردیبهشت تا اواخر مهر
روستای الیت کجاست؟
روستای الیت در استان مازندران و شهرستان چالوس قرار دارد. این روستا در منطقهای کوهستانی از رشتهکوههای البرز و در یکی از مسیرهای فرعی جاده چالوس واقع شده است. از سمت شمال، الیت به جنگل های هیرکانی و از سمت جنوب به ارتفاعات رشتهکوه تختسلیمان میرسد. این روستا میان دو کوه علمکوه و زرینکوه قرار گرفته و رودخانه الیت از جنوب آن عبور میکند که مرز طبیعی میان الیت و روستای همجوار دلیر را شکل میدهد. نزدیکترین شهر به روستای الیت هم مرزن آباد است و روستای دزماکوتی نیز در همسایگی آن قرار دارد.
- آدرس روستای الیت مازندران: ۴۲ کیلومتری جنوبغربی شهر چالوس، ۲۲ کیلومتری جنوبغربی مرزن آباد، دهستان کوهستان
آب و هوای روستای الیت چگونه است؟
آبوهوای روستای الیت کوهستانی و خنک است و معمولاً چند درجه از تهران سردتر است. تابستانهای آن ملایم و دلنشین بوده و شبها کمی خنک میشود. زمستانها سرد است و بهار هم هوا کمی دیرتر از مناطق دیگر گرم میشود؛ به طوری که ممکن است تا اوایل اردیبهشت، شبها هنوز هوا سرد باشد.
بهترین زمان برای بازدید از روستای الیت مازندران چه موقع است؟
بهترین زمان سفر به روستای الیت از فصل بهار تا اوایل پاییز است. از حدود اوایل اردیبهشت که هوا کمکم گرمتر میشود تا اواخر مهرماه، آبوهوای الیت معتدل و خنک است. در فصل تابستان هم الیت آبوهوای معتدلی دارد و مقصد مناسبی برای فرار از گرمای شهرهای اطراف به حساب میآید.
مسیر رفتن به روستای الیت مازندران
رسیدن به روستای الیت خیلی راحت است و میتوانید هم با ماشین شخصی و هم با وسایل نقلیه عمومی یا تورهای گردشگری به آنجا بروید:
رفتن به روستای الیت با ماشین شخصی
بهترین راه رسیدن به الیت، جاده چالوس است. فرقی نمیکند از سمت تهران یا کرج حرکت کنید یا از سمت چالوس؛ در هر صورت باید خودتان را به حوالی مرزن آباد برسانید. اگر از تهران میآیید، بعد از حدود ۱۱۲ کیلومتر رانندگی در جاده چالوس و عبور از مرزن آباد و تونلها، در سمت چپ جاده تابلوی امامزاده اسماعیل و خروجی جاده دلیر را میبینید. این خروجی همان مسیر فرعی منتهی به روستای الیت است.
از ابتدای این جاده فرعی تا روستا حدود ۲۰ کیلومتر راه کوهستانی پیش رو دارید. بعد از عبور از پل واسپول وارد بخشهای شیبدار جاده میشوید. در یک دوراهی، مسیر سمت راست را به سمت روستای دزماکوتی ادامه دهید. بعد از عبور از این روستای کوچک و ورود به منطقه جنگلی، جاده را دنبال کنید. حدود ۴۵ دقیقه بعد به ورودی روستای الیت میرسید.
رفتن به روستای الیت با حمل و نقل عمومی
اگر بخواهید با حملونقل عمومی به روستای الیت بروید، اول باید خودتان را به یکی از شهرهای اطراف مثل چالوس یا مرزن آباد برسانید. از تهران یا کرج میتوانید سوار اتوبوس یا سواریهای بینشهری به سمت چالوس یا تنکابن شوید که معمولاً در مرزن آباد هم توقف دارند. بعد از رسیدن به مرزن آباد یا چالوس، با تاکسیهای خطی یا سواری میتوانید به سمت جاده دلیر حرکت کنید. بیشتر این تاکسیها تا روستای دلیر میروند و در مسیر خود از روستای الیت هم رد میشوند. البته ابتدای این جاده فرعی گاهی خودروهای اهالی یا نیسان باری حضور دارند که با کرایه شما را تا روستا میبرند.
رفتن به روستای الیت با تور ییلاق الیت گردشگری
برخی شرکتهای طبیعتگردی و آژانسهای محلی، تورهای یکروزه یا چندروزه برای ییلاق الیت و دلیر برگزار میکنند. در این تورها معمولاً با اتوبوس به روستا میروید و بعد از آن، برنامههایی مثل پیادهروی در جنگل و بازدید از دیدنیهای اطراف، از جمله دره الیت و آبشارهای منطقه اجرا میشود.
فاصله شهرهای اطراف تا روستای الیت مازندران
روستای الیت، دسترسی نسبتاً آسان از شهرهای مختلف شمال کشور دارد. در ادامه فاصله تقریبی چند شهر مهم اطراف تا روستای الیت آمده است:
- مرزن آباد حدود ۴۲ کیلومتر، نزدیک به ۱ ساعت رانندگی
- چالوس حدود ۶۶ کیلومتر، بین ۱ تا ۱.۵ ساعت با خودرو
- نمک آبرود حدود ۷۷ کیلومتر و بین ۱.۵ تا ۲ ساعت با خودرو
- ییلاقات مازیچال حدود ۷۷ کیلومتر و حدود ۲.۵ با خودرو
- سیسنگان حدود ۱۰۳ کیلومتر دوره و تقریبا ۲ ساعت رانندگی
- رامسر حدود ۱۴۴ کیلومتر، حدود ۳ ساعت راه
- تهران حدود ۱۶۷ کیلومتر، تقریباً ۳ ساعت رانندگی از مسیر کرج–کندوان
تاریخچه روستای الیت
روستای الیت قدمتی بسیار طولانی دارد و نشانههای زیادی از زندگی انسانها در دورههای بسیار کهن در آن دیده میشود. در گوشه و کنار روستا، بهویژه اطراف امامزاده محلی، سنگنوشتهها و آثار تاریخی پیدا شده که نشان میدهد این منطقه از دوران بسیار دور محل سکونت انساها بوده است. در بررسیهای باستانشناسان در تپهها و ویرانههای اطراف روستا هم آثاری مربوط به دوره اشکانیان را پیدا شده است. همچنین شواهدی از دوران نوسنگی، یعنی هزاران سال پیش از میلاد، در این نواحی به دست آمده است.
وجود تپهها و غارهای قدیمی با نشانههایی از زندگی انسانهای اولیه و همینطور سبک قدیمی معماری برخی خانههای روستا، نشان میدهد که الیت یکی از زیستگاههای دیرینه انسان در این منطقه بوده است. به نظر میرسد در گذشتههای دور، این روستا در مسیر یکی از راههای تجارت محلی قرار داشته و اقوام مختلفی در آن زندگی میکردهاند. بقایای قلعهای قدیمی به نام قلعهکوتی، آثار سازههایی در جنوب روستا مانند کیتگردن، کُکیکُت و خاصچال و همچنین لولههای سفالی قدیمی انتقال آب که در نقاط مختلف روستا پیدا شدهاند، همگی نشانههایی از تمدن کهن این منطقه هستند.
بر اساس منابع محلی، نام قدیمی روستا «اِلِت» یا «ایلت» بوده و برخی آن را به ایرج، پادشاه پیشدادی، نسبت میدهند. با این حال، واژه الیت در گویش محلی طبری به معنی جایگاه عقاب است، چرا که صخرهها و ارتفاعات اطراف روستا زیستگاه مناسبی برای پرندگان شکاری مثل عقاب هستند.
امکانات رفاهی روستای الیت مازندران
در روستای الیت امکانات اولیه مثل برق و آب لولهکشی وجود دارد. آنتندهی تلفن همراه هم در مرکز روستا نسبتاً خوب است؛ اما هرچه به عمق جنگل بروید، ممکن است ضعیفتر شود. با این حال، در روستا خبری از هتل، مهمانسرا یا رستوران بزرگ نیست. بیشتر مسافرانی که به این روستا میآیند به صورت کمپینگ شب را سپری میکنند. البته اگر اهل کمپ نیستید، میتوانید در اقامتگاههای بوم گردی روستای دلیر که فقط ۵ دقیقه با ماشین از الیت فاصله دارد، اقامت کنید.
مردم مهمان نواز روستا محصولات تازهای مثل شیر، لبنیات محلی، عسل و نان خانگی را به مسافران میفروشند و حتی میتوانید غذاهای محلی و خانگی را از آنها تهیه کنید. چند سوپرمارکت کوچک هم در روستا وجود دارد، اما بهتر است قبل از ورود به روستا، وسایل ضروری و خوراکی کافی همراه داشته باشید.
نکات مهم قبل بازدید از روستای الیت
- جاده الیت بهخصوص در زمستان و روزهای بارانی خیلی لغزنده میشود و میتواند خطرناک باشد. اگر برف سنگین ببارد، ممکن است مسیر برای مدتی بسته شود.
- نزدیکترین پمپبنزین در مرزن آباد است که حدود ۴۵ دقیقه با روستا فاصله دارد. بهتر است قبل از رفتن، باک ماشین را کامل پر کنید.
- هوای الیت معمولاً خنکتر از شهرهای اطراف است و حتی در تابستان هم شبها سرد میشود. همراه داشتن لباس گرم، کاپشن سبک و کفش مناسب پیادهروی یا کوهپیمایی خیلی به کارتان میآید.
- در روزهای بارانی، از چادر زدن یا ماندن کنار رودخانهها و مسیرهای سیلابی خودداری کنید.
- به خاطر وجود حیواناتی مثل گراز در جنگلهای اطراف، بهتر است شبها زباله و مواد غذایی را دور از محل کمپ نگه دارید.
- هرچند الیت چشمههای طبیعی زیادی دارد، اما برای اطمینان بیشتر، آب چشمه را قبل از نوشیدن بجوشانید یا از قرصهای تصفیه آب استفاده کنید.
دیدنی های روستای الیت مازندران
گشتوگذار در روستای الیت و اطراف آن میتواند ساعتها شما را سرگرم میکند. در ادامه مهمترین جاهای دیدنی این روستا را معرفی میکنیم:
- دره الیت: ورودی دره در ابتدای روستا قرار دارد؛ شکافی بزرگ و سرسبز در دل کوه که بهعنوان یکی از درههای سختگذر ایران شناخته میشود. آبشارهای زیادی در دل این دره جریان دارند.
- رودخانه الیت: این رودخانه زلال از دامنههای علمکوه سرچشمه میگیرد و از جنوب روستا میگذرد. آب این رودخانه حتی در روزهای گرم تابستان هم خنک است.
- چشمههای طبیعی: در اطراف روستا چندین چشمه پرآب وجود دارد که در باور مردم محلی، برخی از آنها خواص درمانی دارند. از چشمههای معروف منطقه میتوان به چتی چشمه، قل قل چشمه و اسپه چشمه (اسبهاُ) اشاره کرد.
- آبشارهای فصلی: در فصل بهار، آبشارهای فصلی متعددی از دل کوهها جاری میشوند. از شناختهشدهترین آنها میتوان آبشار گته نیمچال و آبشار نفت چاک را نام برد که در جنگلهای بالادست روستا قرار دارند.
- امامزاده احمدرضا و زینب رضا: این امامزاده به دو تن از نوادگان امام موسی کاظم منسوب است. دیوارنوشتهها و کتیبههای سنگی موجود در این مکان، روایتگر قدمت روستا و برخی رویدادهای تاریخی آن هستند.
- جنگلهای هیرکانی الیت: روستای الیت در میان جنگلهای انبوه هیرکانی قرار گرفته است. هر بخش از این جنگلها در میان مردم محلی نام خاصی دارد؛ مثل ایسان، داماد گوند، اسکی نو، گزنه، شرون درا و راش گوند.
- تنور دیو: گودالی سنگی با شکلی شبیه تنور که درباره آن داستانها و افسانههای محلی زیادی نقل میشود.
- غار کیت و غار گرسجار: غار کیت در دامنه کوههای جنوبی و غار گرسجار در شمال روستا قرار دارد. این غارها عمق زیادی ندارند، اما زیستگاه خفاشها و برخی جانداران کوچک هستند. اهالی روستا داستانهای عامیانهای درباره این غارها نقل میکنند؛ از جمله اینکه در گذشته محل پنهانکردن گنج یا استراحت شکارچیان بودهاند.
جاهای دیدنی اطراف روستای الیت مازندران
در نزدیکی روستای الیت جاهای دیدنی جذابی وجود دارد که دیدنشان خالی از لطف نیست. بعضی از مهمترین آنها عبارتاند از:
- چشمه آبگرم دلیر: روستای دلیر یک چشمه آبگرم طبیعی هم دارد که دمای آب آن حدود ۳۵ درجه است و خواص درمانی دارد. خیلیها برای آرام شدن درد مفاصل، روماتیسم یا مشکلات پوستی، در حوضچههای طبیعی این چشمه آبتنی میکنند. فقط با ۵ دقیقه رانندگی یا ۲۰ از الیت به روستای دلیر میرسید.
- آبشار سیاه چشمه: این آبشار حدود ۳۰ متر ارتفاع و ۱۵ متر عرض دارد و تا روستای الیت هم فقط حدود ۸ دقیقه با ماشین و ۳۰ دقیقه پیاده راه دارد.
- تنگه تنگه: این تنگه در جنوب روستای الیت قرار دارد و یک دره باریک و صخرهای است. به خاطر شکل خاص و کمی ترسناک دیوارههایش، محلیها آن را دیوتنور هم صدا میزنند. تنگه تنگه نتیجه میلیونها سال فرسایش در دل کوهستان است و در بعضی قسمتها آنقدر باریک میشود که فقط یک نفر بهسختی میتواند از میان صخرهها رد شود.
آیا در روستای الیت مازندران اقامتگاه وجود دارد؟
در خود روستای الیت اقامتگاه بومگردی رسمی یا ویلای اجارهای وجود ندارد. اگر کسی بخواهد شب را در الیت بماند، یا باید چادر و وسایل کمپینگ همراه داشته باشد، یا با هماهنگی قبلی در خانه یکی از اهالی روستا اقامت کند. البته گزینه راحتتر این است که به روستای دلیر بروید که فقط حدود ۵ دقیقه با الیت فاصله دارد. در دلیر چند اقامتگاه بومگردی فعال مثل کلسکا و میرکا وجود دارد.
سخن پایانی
روستای الیت در استان مازندران یکی از مناطق زیبا و کمتر شناختهشده شمال ایران است که در ارتفاعات رشتهکوه البرز و میان جنگلهای هیرکانی قرار دارد. این روستا بهعنوان یکی از ییلاقات خوشآبوهوا منطقه شناخته میشود و طبیعت سرسبز و بکری دارد. در الیت میتوانید روز خود را با صدای پرندگان و رودخانه آغاز کنید، در جنگلهای مهآلودش قدم بزنید، از چشمههای زلالش بنوشید و نشانههایی از گذشته روستا را در امامزادهها و سنگنوشتههای قدیمی ببینید. از آنجایی که در الیت هتل و رستوران وجود ندارد، برای اقامت معمولاً باید کمپ بزنید یا در یکی اقامتگاههای بوم گردی روستاهای اطراف اقامت داشته باشید.
