جنگل ابر

تاریخ انتشار: ۰۳ دی ۱۴۰۴

اگر از بچگی آرزو داشتید روی ابرها قدم بزنید، در جنگل ابر این رویا به واقعیت تبدیل می‌شود. این جنگل زیبا که زیر دریایی از ابرها پنهان شده، حالا یکی از معروف‌ترین جاهای دیدنی شاهرود به حساب می‌آید. وقتی به اینجا می‌رسید، ابرها آن‌قدر به زمین نزدیک‌اند که می‌توانید آن‌ها را لمس کنید. اگر دوست دارید بدانید چطور باید به جنگل ابر بروید، چه زمانی برای بازدید بهتر است و چه چیزهایی در انتظارتان است، این مطلب برای شماست. چون قرار است همه اطلاعات لازم درباره جنگل ابر شاهرود را برایتان بگوییم تا بعد از خواندنش با خیال راحت راهی ارتفاعات البرز شوید.

معرفی جنگل ابر

جنگل ابر شاهرود یکی از زیباترین و خاص‌ترین جاهای دیدنی ایران است و بخشی از جنگل‌های قدیمی هیرکانی به شمار می‌آید که قدمتشان به حدود ۴۰ میلیون سال قبل برمی‌گردد. این جنگل در دامنه‌های رشته‌کوه البرز شرقی و نزدیک روستای ابر قرار دارد. در بیشتر روزهای سال، مه و ابر همه منطقه را می‌پوشانند و منظره‌ای تماشایی به وجود می‌آورند.

بسیاری از گردشگران برای دیدن همین صحنه‌های رویایی به این منطقه سفر می‌کنند. به خاطر طبیعت منحصربه‌فرد، پوشش گیاهی و جانوری متنوع و اهمیت زیست‌محیطی بالای آن، جنگل ابر در فهرست آثار طبیعی ملی ایران ثبت شده و از سال ۱۳۹۸ هم در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد. ارتفاع زیاد منطقه و بارش سالانه حدود ۴۰۰ میلی‌متر باعث شده که هوای جنگل ابر مازندران در تابستان خنک و مطبوع و در زمستان سرد باشد.

• وسعت: حدود ۳۵ هزار هکتار
• گونه‌های جانوری: حیواناتی مثل خرس قهوه‌ای، پلنگ، گرگ، روباه، شغال، خوک وحشی، بز کوهی، خرگوش و گراز زندگی می‌کنند. پرندگانی مانند کبک، بلدرچین، قرقاول، عقاب جنگلی، کرکس، شاهین، فاخته و کبوتر جنگلی هم در این منطقه دیده می‌شوند.
• گونه‌های گیاهی: بیش از ۸۵ نوع گیاه مثل راش، بلوط، توسکا، ممرز و افرا و گیاهان دارویی در این جنگل دیده می‌شوند. بین این گیاهان، گونه‌های نادری مثل نارون جنگلی، گیلاس وحشی، بارانک و سرخدار هم پیدا می‌شود.
• هزینه ورودی: برای ورود به این منطقه، باید عوارض ورودی پرداخت شود که هزینه ورودی خودروهای سواری حدود ۳۰ هزار تومان است.
• ساعت بازدید: بازدید از جنگل ابر به‌صورت ۲۴ ساعته امکان‌پذیر است، اما چون مسیرها در شب تاریک می‌شوند، بهتر است برنامه بازدیدتان را طوری تنظیم کنید که قبل از غروب آفتاب برگردید.
• بهترین زمان بازدید: بهتر است زمانی به جنگل ابر بروید که آسمان ابری یا نیمه‌ابری است، چون در این زمان ابرها پایین می‌آیند و منظره‌ای رویایی ایجاد می‌شود.

جنگل ابر کجاست؟

جنگل ابر در استان سمنان و نزدیک مرز استان گلستان قرار دارد. این جنگل در حدود ۴۵ کیلومتری شمال شاهرود و در مسیر شاهرود به آزادشهر گلستان قرار دارد و بسیاری از گردشگران آن را یکی از زیباترین جاهای دیدنی سمنان می‌دانند.

بر خلاف تصور عموم، روستای ابر در داخل جنگل ابر قرار ندارد و حتی پوشش سرسبزی ندارد بلکه از آنجا تا جنگل ابر حدود ۱۲ کیلومتر راه است. جنگل ابر در واقع مرز بین سمنان و گلستان یا به عبارتی پیوندگاه این ۲ استان به شمار می رود و حدود ۳۵ هزار هکتار وسعت دارد.

• آدرس جنگل ابر: استان سمنان، شهرستان شاهرود، بخش بسطام، جاده شاهرود - آزادشهر، بعد از پلیس‌راه، روستای ابر

مسیر رفتن به جنگل ابر

رسیدن به جنگل ابر شاهرود خیلی راحت است و می‌توانید هم با ماشین شخصی و هم با وسایل نقلیه عمومی به آنجا بروید:

• رفتن به جنگل ابر با ماشین شخصی: بهترین مسیر از شهر شاهرود یا بسطام شروع می‌شود. کافی است از شاهرود به سمت آزادشهر حرکت کنید. حدود ۱۸ کیلومتر بعد به روستای قلعه‌نو خرقان و سپس به روستای ابر می‌رسید. مسیر تا روستای ابر کاملا آسفالت است، اما از آنجا به بعد جاده خاکی و کمی ناهموار می‌شود. چون راه پر از سنگ و گل است، اگر خودروی شما مناسب جاده خاکی نیست، بهتر است خیلی داخل جنگل نروید تا در مسیر برگشت دچار مشکل نشوید.
• رفتن به جنگل ابر با حمل‌ونقل عمومی: می‌توانید با قطار یا اتوبوس به شاهرود بروید. ایستگاه تاکسی و مینی‌بوس‌های مخصوص روستای ابر در خیابان هفده شهریور شاهرود قرار دارد که از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر، به سمت روستا حرکت می‌کنند. از روستا هم مسیر مشخصی برای پیاده‌روی و ورود به جنگل وجود دارد.
• رفتن به جنگل ابر با تور گردشگری: تورهای زیادی برای بازدید از جنگل ابر برگزار می‌شوند. اگر اولین بار است که به این منطقه می‌روید، بهتر است در یکی از تورهای دو یا سه‌روزه همراه با راهنما شرکت کنید.

تاریخچه جنگل ابر

جنگل های هیرکانی از دوران ژوراسیک یعنی از دوره سوم زمین شناسی و ۴۰ میلیون سال پیش ایجاد شده‌اند. با این حال جنگل ابر تا به امروز یکی از دست نخورده ترین جنگل های هیرکانی ایران است. این منطقه جغرافیای خاصی دارد: ۲ منطقه کم فشار و پرفشار دشت گرگان و منطقه ابر که یکی کم ارتفاع و دیگری منطقه مرتفعی است، در کنار هم قرار گرفته اند و هنگام جابه جایی ابرها، آن‌هایی که در پشت کوه های البرز گرفتار می شوند از لابه لای دره ها به حرکت در می آیند و این ابرها همزمان با خنک شدن تدریجی هوا یعنی از بعد از ظهر تا نیمه های شب بیشتر خودنمایی می کنند.

روستای ابر

در مسیر خود و بعد از عبور از روستای خرقان به روستای خوش آب و هوای ابر می رسید که در دامنه کوه قرار گرفته و معمولا محل اسکان گردشگرانی است که قصد بازدید از جنگل ابر را دارند. خانه های روستای ابر بافتی پلکانی دارند که برخی از آن ها هنوز ساختار سنتی خود را حفظ کرده اند. گزینه های اقامتی در این روستا نسبت به اقامتگاه ها و هتل های شهرهای بسطام و شاهرود ارزان تر هستند و اهالی خونگرم و میهمان نواز روستا لحظاتی به یادماندنی را برایتان ثبت می کنند.

امکانات رفاهی جنگل ابر

جنگل ابر هنوز حالت بکر خودش را حفظ کرده و امکانات زیادی در آن وجود ندارد. بااین‌حال،

• در نزدیکی ورودی جنگل یک بوفه کوچک است.
• در کنار بوفه هم یک سرویس بهداشتی وجود دارد که معمولاً پیش از تاریک شدن هوا بسته می‌شود و صبح دوباره باز می‌شود.

نکات مهم قبل بازدید از جنگل ابر

قبل از رفتن به جنگل ابر بهتر است چند نکته مهم را بدانید:

• اگر اولین‌بار است که به جنگل ابر می‌روید، بهتر است همراه با یک راهنمای محلی همراه شوید و فقط از مسیرهای مشخص عبور کنید تا گم نشوید.
• مسیرهای پیاده‌روی در جنگل ابر گاهی سخت و طولانی هستند و ممکن است چند ساعت طول بکشند؛ بنابراین کفش راحت و مخصوص پیاده‌روی بپوشید.
• احتمال دارد در مسیر ناگهان باران ببارد یا مه غلیظ شود؛ در این شرایط جاده‌ها لغزنده می‌شوند، پس با احتیاط حرکت کنید.
• وسایل ضروری مثل آب و خوراکی کافی، لباس گرم، چادر و کیسه‌خواب، چراغ‌قوه، فندک، قطب‌نما یا GPS و جعبه کمک‌های اولیه را همراه داشته باشید.
• در جنگل ابر حیواناتی مثل خرس و گراز هم زندگی می‌کنند. اگر قصد دارید شب در جنگل بمانید، حتماً آتش روشن کنید تا حیوانات وحشی به شما نزدیک نشوند.
• زباله‌هایتان را در جنگل رها نکنید و حتماً با خودتان ببرید.
• از روشن کردن آتش در مکان‌های غیرمجاز خودداری کنید.

دیدنی های جنگل ابر

جنگل ابر آن‌قدر زیبا و خاص است که خودش به‌تنهایی دلیل خوبی برای سفر به شاهرود به حساب می‌آید. اما در دل این جنگل، دیدنی‌های دیگری هم هست:

• آبشار شرشر: اگر اهل کوهنوردی هستید، حتماً از این آبشار دیدنی در دامنه شمالی کوه ابر دیدن کنید. آب آن از چشمه‌ای به نام شرشر سرچشمه می‌گیرد و در نهایت به دره آلوچال می‌ریزد. مسیر رسیدن به آبشار کمی سخت است و بیشتر برای افرادی مناسب است که تجربه کوهنوردی دارند.
• آبشار آلوچال: در دل جنگل ابر، آبشاری ۲۵ متری وجود دارد که از به هم پیوستن دو آبشار کوچک‌تر شکل‌گرفته است. برای رفتن به آن باید از روستای ابر به سمت شیرین‌آباد و سپس به‌طرف کوه رستم حرکت کنید. مسیر دسترسی به آلوچال کمی دشوار است و علامت مشخصی ندارد، بنابراین بهتر است همراه یک راهنمای محلی بروید.
• چشمه ترش: یکی از معروف‌ترین چشمه‌های جنگل ابر که جای خوبی برای استراحت، کمپ و لذت بردن از طبیعت بکر اطراف به شمار می‌آید.
• قلعه ماران: این قلعه که به قلعه موران هم معروف است، قدمتش به دوران ایلامی برمی‌گردد. قلعه روی یکی از کوه‌های اطراف جنگل قرار دارد و برای رسیدن به آن باید تجهیزات مناسب کوهنوردی همراه داشته باشید.

ممکن است به این زودی ها از طبیعت بکر جنگل ابر، چشم اندازهای زیبا و آرامش این منطقه سیر نشوید ولی حداقل باید یک روز را به گشتن در این جنگل اختصاص دهید. ضمنا تورهای ۲ تا ۵ روزه مختلفی برای بازدید از این جنگل برگزار می شوند. برای این بازدید از این جنگل باید مبلغی را به عنوان ورودی پرداخت کنید.

جاهای دیدنی اطراف جنگل ابر

اگر به جنگل ابر سفر کرده‌اید و زمان کافی در اختیار دارید، پیشنهاد می‌شود از جاهای دیدنی اطراف آن هم دیدن کنید:

• روستای ابر تنها ۷ کیلومتر با این جنگل فاصله دارد و حدود ۱۵ دقیقه با ماشین زمان می‌برد.
• آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی در روستای قلعه‌نو خرقان قرار دارد و حدود ۱۳ کیلومتر با جنگل ابر فاصله دارد که با خودرو حدود ۱۹ دقیقه زمان می‌برد.
• روستای شیرین‌آباد نیز در حدود ۱۳ کیلومتری جنگل ابر قرار دارد و با ۱۹ دقیقه رانندگی می‌توانید به آن برسید.
• آرامگاه بایزید بسطامی در شهر بسطام، در فاصله‌ای حدود ۳۰ کیلومتر از جنگل ابر واقع شده و با خودرو نزدیک به ۳۵ دقیقه راه دارد.
• جنگل قطری شاهرود نیز یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی اطراف است که در فاصله ۲۶ کیلومتری قرار دارد که با ماشین حدود ۵۰ دقیقه طول می‌کشد.

چه هتل هایی در نزدیکی جنگل ابر برای اقامت وجود دارند؟

• اقامتگاه سرزمین عجایب: ۱۰ کیلومتر
• اقامتگاه بوم گردی مهکده: ۱۲ کیلومتر
• اقامتگاه ننه سلطان: ۱۲ کیلومتر
• هتل خانه دوست: ۱۲ کیلومتر
• اقامتگاه دالان بهشت: ۱۲ کیلومتر

سخن پایانی

جنگل ابر شاهرود یکی از زیباترین جاهای دیدنی ایران است؛ جایی ابرها آن‌قدر پایین می‌آیند که حس می‌کنید وسط آسمان قدم می‌زنید. این جنگل بخشی از جنگل‌های قدیمی هیرکانی است و در دلش درخت‌های راش، بلوط، ممرز و افرا رشد کرده‌اند. حیواناتی مثل خرس، گرگ و پرندگان مختلف هم در آن زندگی می‌کنند. بهترین زمان رفتن به جنگل ابر از اردیبهشت تا شهریور است، چون در این فصل‌ها هوا خنک و مه روی درختان نشسته است.

اگر اهل گشت‌و‌گذار و ماجراجویی هستید، می‌توانید از جاهای دیدنی اطراف مثل آبشار شرشر، آبشار آلوچال و قلعه ماران هم بازدید کنید. با اینکه جنگل ابر منطقه‌ای بکر است، اما در نزدیکی ورودی آن امکانات ساده‌ای مثل بوفه و سرویس بهداشتی وجود دارد. برای اقامت هم می‌توانید در اقامتگاه‌های بوم‌گردی روستای ابر بمانید و از آرامش و هوای دل‌انگیز این منطقه لذت ببرید.

سوالات متداول

۱- آیا در جنگل ابر اقامتگاه وجود دارد؟

خیر، در داخل جنگل ابر هیچ اقامتگاهی ساخته نشده و بیشتر مسافران شب را در هتل‌ها و مهمان‌سراهای شهر شاهرود می‌گذرانند یا در خانه‌های بوم‌گردی روستای ابر و روستای شیرین‌آباد اقامت می‌کنند.

۲- تاریخچه جنگل ابر به چه زمانی برمی‌گردد؟

جنگل ابر بخشی از جنگل‌های هیرکانی است که از دوران سوم زمین‌شناسی باقی‌مانده‌اند.

۳- بهترین زمان برای بازدید از جنگل ابر چه موقع است؟

بهترین زمان برای بازدید از این جنگل ابر شاهرود، از اواخر فروردین تا اواسط مهر است. اگر می‌خواهید دریای ابر را تماشا کنید، زمانی به جنگل بروید که هوای روستای شیرین‌آباد ابری یا بارانی باشد و در عوض، هوای شاهرود آفتابی و صاف باشد.

۴- آیا امکان کمپ زدن در جنگل ابر وجود دارد؟

بله؛ می‌توانید در حاشیه جنگل و نزدیک چشمه‌ها یا آبشارها چادر بزنید. فقط یادتان باشد که هوا در شب خیلی سرد می‌شود، پس حتماً چادر، کیسه‌خواب گرم و لباس کافی همراه داشته باشید. همچنین توصیه می‌شود شب‌ها آتش روشن نگه دارید تا هم گرم بمانید و هم حیوانات وحشی نزدیکتان نشوند.