جاهای دیدنی ساوه | معرفی بهترین دیدنی های داخل شهر و اطراف
تاریخ بروزرسانی: ۲۱ تیر ۱۴۰۵
جاهای دیدنی ساوه | دیدنیهای داخل شهر و اطراف آن
ساوه شهر تاریخی زیباییست که مقصدهای گردشگری متنوعی دارد؛ از بازار و مسجدهای تاریخی داخل شهر گرفته تا قلعههای کوهستانی، روستاها و طبیعت اطراف آن. همین تنوع باعث میشود هم برای یک سفر کوتاه و هم برای سفری چند روزه، گزینههای مختلفی داشته باشید. در این راهنما، جاهای دیدنی ساوه و اطراف آن را بررسی میکنیم تا ببینید هرکدام چه ویژگیای دارند، کدامها ارزش بازدید بیشتری دارند و چطور میتوانید برنامه مناسبتری برای سفرتان بچینید.
انتخاب سریع جاهای دیدنی ساوه
ساوه بهعنوان یکی از مهمترین شهرهای استان مرکزی در کنار اراک، تنوع جذابی از آثار تاریخی و طبیعت را در خود جای داده است. بیشتر جاهای دیدنی شهر ساوه فاصله چندانی از هم ندارند و به راحتی میتوانید آنها را ببینید؛ اما برای بازدید از قلعهها، آبشارها و روستاهای اطراف باید زمان بیشتری در نظر بگیرید. جدول زیر جاذبه های گردشگری ساوه را براساس نوع و موقعیتشان دستهبندی کرده است تا راحتتر انتخاب کنید.
| نوع و موقعیت جاذبه | گزینههای پیشنهادی |
|---|---|
| آثار تاریخی داخل و حاشیه شهر | مسجد جامع، بازار تاریخی، مسجد سرخ، گنبد چهارسوق، عمارت عبداللهآباد |
| دیدنیهای مذهبی داخل شهر | امامزاده سید اسحاق، مسجد جامع، مسجد سرخ |
| مکانهای تفریحی داخل و حاشیه شهر | بام ساوه، دریاچه مصنوعی، پارک جنگلی شهید چمران |
| قلعهها و آثار تاریخی اطراف ساوه | قیز قلعه، قلعه آردمین، پل سرخده، محوطه تاریخی آوه |
| جاذبههای طبیعی اطراف ساوه | آبشار هندس، آبشار آقچه قلعه، چشمه بالقو، دریاچه سد الغدیر |
| روستاها و طبیعت بخش نوبران | سامان، سنگستان، خلیفهکندی و بالقو |
جاهای دیدنی داخل شهر ساوه
گشتوگذار در مرکز ساوه راحت و دلنشین است. بازار، مسجد سرخ و گنبد چهارسوق در یک محدوده قرار دارند و با کمی پیادهروی میتوانید هر سه را ببینید. مسجد جامع نیز در همان حوالی است. اما برای رفتن به بام ساوه، دریاچه مصنوعی، پارک جنگلی و عمارت عبداللهآباد بهتر است از خودرو استفاده کنید.
مسجد جامع ساوه
بنای امروزی این مسجد در دورههای مختلف شکل گرفته است؛ در طول زمان، بخشهایی به آن اضافه یا مرمت شدهاند. درباره پیشینه نخستین بنا روایتهای متفاوتی وجود دارد، اما تماشای کنار هم نشستن معماری چند دوره مختلف، برای شناخت تاریخ شهر ارزش زیادی دارد.
وقتی میان شبستانها و ایوانهای خشتوگلی آن راه میروید، نمونههایی از گچبری محرابها و کتیبههای کوفی و ثلث روی دیوارها را خواهید دید.
- موقعیت: جنوب بافت قدیمی ساوه، خیابان سلمان ساوجی.
- هممسیر با: بازار تاریخی، مسجد سرخ و گنبد چهارسوق را میتوان در همان برنامه دید.
بازار تاریخی ساوه
برخلاف بعضی بازارهای تاریخی که شبیه موزه شدهاند، بازار ساوه هنوز زنده و فعال است. این بازار ۱۲ گذر یا راسته دارد. صدای کسبه و رفتوآمد روزانه مردم در این مسیر ۶۰۰ متری جریان دارد. به علاوه مسجد سرخ، گنبد چهارسوق، تکیهها و چند بنای مذهبی در محدوده بازار قرار دارند. به همین دلیل بازار نقطه مناسبی برای شروع ساوهگردی است.
- موقعیت: بافت مرکزی ساوه، میان خیابان امام خمینی و میدان انقلاب.
- هممسیر با: مسجد سرخ و گنبد چهارسوق در چند قدمی بازار هستند.
اگر به گشتوگذار در فضای معماری و حجرههای قدیمی علاقه دارید، خواندن مقاله معرفی زیباترین بازارهای سنتی ایران را از دست ندهید.
مسجد سرخ ساوه
ویژگی شاخص این بنا، تزیینات زرشکی و قرمز رنگ در کتیبهها و گچبریهای آن است که نام مسجد سرخ نیز از همین تزئینات برگرفته شده. در معماری مجموعه آثاری از دورههای سلجوقی و صفوی دیده میشود. روی کتیبه سردر ایوان نیز نام شاه اسماعیل صفوی و تاریخ ۹۱۴ هجری قمری آمده است. مناره آجری مسجد نیز از قدیمیترین و مهمترین بخشهای مجموعه است. از آنجا که مسجد همچنان کاربری مذهبی دارد، بهتر است بازدید خود را با زمان برگزاری نماز یا مراسم مذهبی همزمان نکنید.
- موقعیت: میدان انقلاب، در حاشیه جنوبی بازار تاریخی.
- هممسیر با: بازار تاریخی و گنبد چهارسوق.
امامزاده سید اسحاق
این امامزاده، هم زیارتگاه است و هم یکی از نمونههای شاخص معماری مذهبی ساوه محسوب میشود. نمای آجری برج در کنار کاشیکاریهای فیروزهای و تزیینات خطی، بخشهای دیدنی بنا هستند. ساختار اصلی آن به معماری دوره سلجوقی شباهت دارد، هرچند گنبد در دورههای بعدی شکل امروزیاش را پیدا کرده است. آجرکاریها، کاشیهای فیروزهای، خطوط تزیینی و ضریح چوبی مشبک مهمترین جزئیاتی هستند که هنگام بازدید میبینید.
- موقعیت: شرق ساوه، محدوده میدان سرداران.
- ملاحظات بازدید: رعایت پوشش و آداب متناسب با فضای زیارتی ضروری است.
گنبد و موزه مردمشناسی چهارسوق
ساختمان گنبد چهارسوق از بیرون یک بنای چندضلعی است، اما فضایی مدور در داخل دارد که چند دالان و حجره به آن متصل میشوند. نمای بیرونی بنا ۱۲ ضلع دارد و حجرههای داخلی آن در گذشته در مراسم مذهبی کاربرد داشتهاند. نزدیکی این بنا به بازار، ارتباط آن را با ساختار تجاری شهر قدیم نشان میدهد.
در سال ۱۳۸۶ موزه مردمشناسی ساوه در این بنا راهاندازی شد که آثاری مانند نسخههای خطی، قفلهای قدیمی، سکه و اسناد تاریخی در آن به نمایش گذاشته شده اند.
- موقعیت: خیابان سلمان ساوجی، نزدیک مسجد سرخ و بازار.
- ساعت بازدید: پیش از مراجعه از فعالبودن موزه و زمان بازدید مطمئن شوید.
پارک بام ساوه
بام ساوه برای تماشای نمای شهر و همینطور مجموعهای تفریحی برای استراحت و گذراندن چند ساعت در فضای باز است. آلاچیق، میز و صندلی، زمین بازی کودکان، وسایل ورزشی، باربیکیو، آبنما و استخر از امکانات این مجموعهاند. نزدیک غروب، هوا و نور برای نشستن در محوطه و تماشای نمای ساوه مناسبتر است.
- موقعیت: بلوار طراوت، شمالشرقی ساوه.
مجتمع تفریحی امام خمینی
مجتمع تفریحی امام خمینی یکی از فضاهای مناسب ساوه برای پیادهروی، استراحت و گذراندن چند ساعت در کنار خانواده است. این مجموعه ۱۲۰ هکتار است و دریاچه مصنوعی ساوه، بخشی از آن محسوب میشود. اطراف دریاچه مصنوعی ساوه مسیرهای مناسبی برای قدمزدن و نشستن کنار آب وجود دارد. به علاوه یک سینمای روباز ۵۰۰ نفره این مجموعه در کنار دریاچه نیز قرار دارد. گنجاندن بازدید از این مجتمع تفریحی و دریاچه مصنوعی آن، در یک برنامه عصرگاهی انتخابی منطقی و راحت است.
- موقعیت: بلوار تختی، مجتمع تفریحی امام خمینی.
- امکانات: وضعیت خدمات تفریحی مجموعه ممکن است تغییر کند و بهتر است پیش از برنامهریزی قطعی بررسی شود.
پارک جنگلی شهید چمران
درختان و فضای سایهدار پارک جنگلی چمران، محیط مناسبی برای اتراق و استراحت فراهم کردهاند. اینجا وسعت بیشتری نسبت به پارکهای داخل شهر دارد و بیشتر برای یک استراحت چندساعته خانوادگی یا پیکنیک مناسب است، تا یک بازدید کوتاه گردشگری.
- موقعیت: حاشیه جنوبغربی ساوه، مجاور کمربندی همدان و شهرک حاجبلوک.
عمارت عبدالله آباد یا عمارت حاکم ساوه
از مجموعه قدیمی و بزرگ قلعه عبدالله آباد، امروزه تنها عمارت حاکم سرپا مانده و توسعه شهری بخش زیادی از مجموعه را از بین برده است. این بنا در دورههای مختلف تغییر کرده و الحاقاتی از دوره صفوی تا پهلوی در آن دیده میشود. ساختمان دوطبقه، ایوانهای بلند و حیاط مرکزی آن، تصویری از یک اقامتگاه حکومتی ارائه میدهند. نمای بیرونی را میتوان دید، اما بهتر است پیش از ورود وضعیت بازدید عمومی را بررسی کنید.
- موقعیت: ورودی شمالی ساوه، محدوده عبداللهآباد.
- هماهنگی بازدید: برای ورود به بخشهای داخلی بهتر است از قبل با مجموعه هماهنگ شود.
جاهای دیدنی اطراف ساوه
برخلاف مرکز شهر، جاذبههای اطراف ساوه در یک حلقه نزدیک به شهر قرار ندارند. قیز قلعه، پل سرخده و سد الغدیر در جنوب و جنوبغربی ساوه واقع شدهاند، درحالی که آردمین، سامان و بالقلو به بخش نوبران مربوطاند و برای رفتوبرگشت به آنها به زمان بیشتری نیاز دارید.
قیز قلعه یا قلعه دختر ساوه
قیز قلعه بر فراز کوهی در جنوب ساوه قرار گرفته و از پایین دشت نیز دیده میشود. بقایای تالارها و ایوانهای قلعه نشان میدهد که این مجموعه به بخشهای دفاعی و اقامتی تقسیم میشده است. رسیدن به خود بنا نیازمند پیادهروی در مسیری سربالایی است؛ بنابراین پوشیدن کفش راحت و همراه داشتن آب را فراموش نکنید.
- موقعیت: حدود ۲۵ کیلومتری جنوب ساوه، نزدیک روستای قیز قلعه.
- شرایط بازدید: مسیر پایانی پیاده و شیبدار است و برای افراد دارای محدودیت حرکتی راحت نیست.
قلعه آردمین
آنچه قلعه آردمین را متمایز میکند، ظاهر یک عمارت اشرافی قدیمی درون ساختاری قلعهمانند است. این بنا مربوط به دوره قاجار است که در دل روستای آردمین قرار دارد. ارسیهای گرهکاریشده، شیشههای رنگی و تالار شاهنشین آن، وجه تمایز این بنا محسوب میشوند. میتوانید با خودرو تا روستای آردمین بروید، اما برای رسیدن به قلعه و بازدید از آن احتمالا باید بخشی از مسیر را پیاده طی کنید.
- موقعیت: بخش نوبران، روستای آردمین؛ مسیر فرعی از محدوده غرقآباد در جاده ساوه به همدان.
- وضعیت بازدید: وارد قسمتهای آسیبدیده نشوید و برای ورود به داخل بنا از محلیها پرسوجو کنید.
پل سرخده
در روستای سرخده دو پل تاریخی آجری نزدیک به هم قرار دارند. پل بزرگتر یا همان پل سرخده، مربوط به دوره صفوی است و از آجر و ساروج ساخته شده. اهالی منطقه به این پل «دوقوزگوز» بهمعنای ۹ چشمه نیز میگویند؛ هرچند امروز هشت دهانه از آن دیده میشود. حدود ۱۵۰ متر دورتر نیز بقایای یک پل کوچکتر دیده میشود که به آن «تکگوز»، به معنی تک چشمه، میگویند. بازدید از این محدوده زمان زیادی نمیگیرد و مکمل خوبی برای برنامه قیز قلعه است.
- موقعیت: حدود ۱۵ کیلومتری جنوب ساوه، روستای سرخده، کنار قرهچای.
- بازدید از این پل کوتاه است و میتوان آن را با قیز قلعه ترکیب کرد.
غار آقداش
اهمیت غار آقداش بیشتر به نقاشیهای دیواری آن مربوط است. روی دیوارههای غار نقوشی دیده شده که به دورههای پیشاتاریخی نسبت داده میشوند، هرچند تاریخ دقیق آنها روشن نیست. مسیر رسیدن به این غار کوهستانی و ناهموار است و جاده گردشگری مشخصی برای آن شناخته نمیشود. رفتن به این غار بدون تجربه کوهپیمایی یا راهنمای محلی انتخاب مناسبی نیست.
برای کسانی که تجهیزات غارنوردی ندارند، اما به بازدید از غارها علاقمندند پیشنهاد میکنیم بازدید از غار چال نخجیر دلیجان را به عنوان یک گزینهی جایگزین جذاب، بررسی کنند.
- موقعیت: بخش نوبران، دهستان کوهپایه، شمال روستای آقداش.
- شرایط بازدید: مسیر کوهستانی است و نباید به نقوش یا دیوارهها دست زد.
آبشار هندس یا اندیس
هندس یک آبشار فصلی به ارتفاع ۱۵ متر است که در مجاورت روستای اندیس و در دل یک کوه قرار دارد؛ ارزش بازدید این آبشار به میزان بارندگی همان سال بستگی دارد. اگر در بهار و پس از دورههای پربارش راهی این منطقه شوید، جریان آب بیشتر است؛ اما در ماههای خشک تابستان حجم آن کاهش پیدا میکند. شکل قرارگیری آبشار در یک دره، تفاوت اصلی آن با مناطق حاشیه رودخانه است.
- موقعیت: نزدیک روستای هندس یا اندیس، در مسیر ساوه به تفرش.
- زمان مناسب: اوایل بهار و پس از دورههای پربارش.
دریاچه یا سد الغدیر
دریاچه سد الغدیر یک چشمانداز طبیعی وسیع در جنوبغربی ساوه است که شرایط مناسبی برای قایقسواری و ماهیگیری در آن وجود دارد. البته این دریاچه بخشی از یک تاسیسات آبی است و نمیتوانید وارد تمام محدودههای آن شوید.
سطح آب سد در سالهای خشک تغییر زیادی میکند و در سال ۱۴۰۵ نیز کاهش شدیدی در ذخیره آبی آن وجود داشته است. به همین دلیل ممکن است تصویری که در زمان بازدید میبینید با عکسهای قدیمی کمی تفاوت داشته باشد.
- موقعیت: حدود ۲۵ کیلومتری جنوبغربی ساوه، روی رودخانه قرهچای.
- محدودیت: شنا و ورود به بخشهای حفاظتشده خطرناک است؛ مقررات محلی را رعایت کنید.
چشمه بالقلو و امامزاده نوح
آب این چشمه برای آبیاری بخشی از باغها و زمینهای کشاورزی روستا استفاده میشود. حاشیه چشمه در بهار و تابستان سرسبزتر میشود و فضای آرامی برای یک توقف کوتاه روستایی فراهم میکند.
امامزاده نوح نیز در همین روستا قرار دارد و بقایای معماری دورههای صفوی و قاجار در آن دیده میشود؛ به همین دلیل میتوانید هر دو مکان را در یک برنامه ببینید.
- موقعیت: بخش نوبران، جنوب غرقآباد، روستای بالقلو.
- پیشنهاد بازدید ترکیبی: چشمه و امامزاده را میتوان در یک توقف دید.
آبشار آقچه قلعه
جذابیت آقچه قلعه بیشتر در حاشیه سبز رودخانه قرهچای و فضای روستایی آن است تا ارتفاع یک آبشار. این آبشار در روستایی با همین اسم قرار دارد. فصل بهار و زمانهایی که رودخانه جریان بیشتری دارد، بهترین موقع برای توقف و استراحت در این منطقه محسوب میشود.
- موقعیت: بخش نوبران، روستای آقچه قلعه، در مسیر قرهچای.
- زمان مناسب: بهار و دورههایی که رودخانه جریان بیشتری دارد.
تپه تاریخی و شهر زیرزمینی آوه
تپه باستانی آوه که حدود ۲۲۰ هکتار است، مکانی است که بقایای شهر تاریخی آوه در زیر خاک آن مدفون شده است. این محوطه مورد حفاری و بررسی باستان شناسان قرار گرفته و در آن بقایای آثاری مانند سفالهایی از دوران مختلف پیدا شده است. بازدید از آوه در واقع به حضور در محوطه روباز تپه آوه و بازدید از شهر زیرزمینی آن تقسیم میشود؛ برای این بازدید همراهی یک فرد آگاه کمک میکند اجزای آن بهتر شناخته شوند.
- موقعیت: جنوبشرقی ساوه، حاشیه آزادراه ساوه به سلفچگان، محدوده شهر آوه.
- وضعیت بازدید: از ورود به فضاهای ناپایدار، حفاری یا جابهجایی سفالها خودداری کنید.
اگر ماجراجویی در طبیعت و شگفتیهای زیر زمین، شما را به وجد میآورد، بد نیست نگاهی هم به مقاله معرفی همه غارهای ایران بیندازید.
روستای سامان و قلعه تاریخی آن
روستای تاریخی سامان قدمتی طولانی دارد و به دورهی پیش از اسلام مربوط می شود. قرار گرفتن این روستا در دامنه کوههای خرقان باعث شده هوای خنکتری نسبت به دشت ساوه داشته باشد. رودخانه، آبشار و درختان قدیمی و بقایای آسیابهای آبی، بخش طبیعی بازدید را میسازند. قلعه تاریخی سامان نیز در غرب روستا قرار دارد؛ بنای قلعه سالم و مجهز نیست، اما میتوانید به قلعه، بافت روستا و طبیعت اطراف، در یک بازدید سر بزنید.
- موقعیت: حدود ۱۹ کیلومتری شمالغربی نوبران، دامنه جنوبی کوههای خرقان.
- نوع برنامه: گردش روستایی و پیادهروی؛ چند ساعت برای مسیر و بازدید در نظر بگیرید.
روستای باغ شیخ و کاروانسرای عبدالغفارخان
بافت کویری روستای باغ شیخ با دیوارهای بلند و کوچههای باریک شناخته میشود. کاروانسرای عبدالغفارخان که احتمالا در اواخر زندیه یا اوایل قاجار ساخته شده، مهمترین بنای این روستاست. آبانبار، ایوانها، شاهنشین و چندین باراندازها از بخشهای اصلی به جا مانده از این کاروانسرا هستند.
- موقعیت: حدود ۸ کیلومتری ساوه، مجاور روستای باغ شیخ در مسیر باقرآباد قم.
- پیشنهاد بازدید ترکیبی: بافت روستا، تکیه و کاروانسرا را در یک برنامه ببینید.
منطقه گردشگری سنگستان و خلیفهکندی
سنگستان و خلیفهکندی روستاهایی بکر در نزدیکی ساوه و در بخش نوبران هستند. سرسبزی روستاهای سنگستان و خلیفهکندی وابسته به رودخانه مزلقان است. این دو روستا با باغهای امتداد رودخانه، گزینههای مناسبی برای گردش روستایی هستند.
امکانات گردشگری این محدوده محدود است و نباید انتظار پارکینگ یا مجموعه خدماتی منظم داشت؛ بنابراین بهتر است یکی از روستاها را بهعنوان مقصد دقیق انتخاب کنید. فاصله زیاد از ساوه، این منطقه را به برنامهای مستقل و حداقل نیمروزه تبدیل میکند.
- موقعیت: بخش نوبران، دهستان بیات، محدوده روستاهای سنگستان و خلیفهکندی.
- زمان مناسب: بهار و اوایل تابستان.
جاهای دیدنی ساوه در فصلهای مختلف
| فصل | انتخابهای مناسبتر | دلیل پیشنهاد |
|---|---|---|
| جاهای دیدنی ساوه در بهار | آبشار هندس، آبشار آقچه قلعه، بالقو، سامان، سنگستان و خلیفهکندی | جریان آب و سرسبزی طبیعت بیشتر است؛ وضعیت آبشارها بهار بهتر است و برای بازدید همان سال بستگی دارد |
| جاهای دیدنی ساوه در بهار | سامان، بالقو، بام ساوه، پارک جنگلی | روستاهای مرتفع نوبران خنکترند و جاذبههای شهری برای عصر مناسبتر هستند |
| جاذبههای ساوه در پاییز | مسجد جامع، بازار، مسجد سرخ، قیز قلعه، باغ شیخ و آوه | دمای هوا برای پیادهروی در بناها و محوطههای روباز متعادلتر است |
| جاذبههای ساوه در زمستان | بازار، مسجد سرخ، امامزاده سید اسحاق و دیدنیهای شهری | مسیرهای دور و کوهستانی ممکن است سرد یا لغزنده باشند |
جمعبندی
در نهایت اگر یک برنامه گردشگری محدود و یک روزه برای دیدن جاهای دیدنی ساوه دارید، پیشنهاد میکنیم بازار تاریخی، مسجد سرخ، گنبد چهارسوق و مسجد جامع را در اولویت بگذارید و عصر به بام ساوه یا دریاچه مصنوعی بروید. قیز قلعه و پل سرخده را میتوان در روز دوم کنار هم دید. اما برای گشتوگذار در طبیعت روستاهای نوبران مانند سامان، بالقلو و سنگستان بهتر است یک برنامه مستقل برای روزهای دیگر در نظر بگیرید.
به علاوه حتما این مورد را به خاطر داشته باشید که در میان مکان های دیدنی ساوه، وضعیت آبشارها و مسیرهای کوهستانی بیش از همه به فصل و میزان بارندگی وابسته است؛ اگر تمایل دارید از چنین جاذبههایی دیدن کنید، حتما فصل مناسب برای سفر را انتخاب کنید.
سوالات متداول
۱. برای بازدید از جاهای دیدنی ساوه چند روز زمان لازم است؟
یک روز برای دیدن جاذبههای اصلی داخل شهر کافی است. اگر قصد تماشای قیز قلعه، پل سرخده یا آوه را دارید، برنامه دو روزه منطقیتر خواهد بود. برای روستاها و مناطق طبیعی بخش نوبران نیز بهتر است یک برنامه نیمروزه تا یکروزه جداگانه در نظر بگیرید.
۲. بهترین جاهای دیدنی ساوه کداماند؟
مسجد جامع، بازار تاریخی، مسجد سرخ، قیز قلعه، محوطه تاریخی آوه و روستای سامان از مهمترین دیدنیهای تاریخی و طبیعی ساوه هستند.
۳. بهترین فصل سفر به ساوه چه زمانی است؟
بهار برای آبشارها و روستاهای سرسبز مناسبتر است؛ پاییز نیز هوای بهتری برای بازدید از بناها و محوطههای تاریخی دارد.
۴. برای بازدید از جاهای دیدنی ساوه چند روز زمان لازم است؟
یک روز برای جاذبههای اصلی داخل شهر کافی است؛ برای دیدن قیز قلعه، آوه یا روستاهای نوبران بهتر است یک روز دیگر هم در نظر بگیرید.
۵. کدام جاهای دیدنی ساوه نیاز به پیادهروی یا کوهپیمایی دارند؟
قیز قلعه و غار آقداش مسیرهای دشوارتری دارند؛ سامان و بعضی جاذبههای طبیعی نیز ممکن است به پیادهروی در مسیرهای روستایی نیاز داشته باشند.
۶. برای سفر یکروزه به ساوه کدام جاذبهها را انتخاب کنیم؟
بازار تاریخی، مسجد سرخ، گنبد چهارسوق و مسجد جامع را در مرکز شهر ببینید و عصر به بام ساوه یا دریاچه مصنوعی بروید.
۷. کدام جاذبههای ساوه به یکدیگر نزدیکاند؟
بازار، مسجد سرخ و گنبد چهارسوق در یک محدوده قرار دارند، اما جاذبههای طبیعی و روستاهای اطراف در مسیرهای مختلف و با فاصله بیشتری پراکنده شدهاند.
