ریاض کجاست و چه جاهای دیدنی دارد؟
تاریخ نگارش: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵
تاریخ بروزرسانی: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵
ریاض پایتخت و بزرگترین شهر پادشاهی عربستان سعودی است که با سرعتی باورنکردنی از یک آبادی کوچک در دل صحرا به یک کلانشهر مدرن و پر زرق و برق تبدیل شده است. این شهر امروزه نه تنها مرکز سیاسی و اقتصادی عربستان، بلکه مقصدی جذاب برای گردشگران است. در این مقاله سفری به ریاض خواهیم داشت تا با موقعیت جغرافیایی این شهر و مهمتر از همه، جاهای دیدنی آن آشنا شویم.
شهر ریاض کجاست؟
ریاض در مرکز شبهجزیره عربستان و بر روی فلات خشک نجد قرار دارد. این شهر در بخش مرکزی عربستان سعودی واقع شده و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، نقش مهمی در ارتباط میان مناطق مختلف کشور دارد؛ بهطوری که بسیاری از جادههای اصلی و مسیرهای هوایی عربستان به این شهر متصل میشوند.
ریاض همچنین یکی از مهمترین مراکز تجارت، حملونقل و اداره امور دولتی در عربستان به شمار میآید. هرچند این شهر در منطقهای بیابانی قرار گرفته، اما با گسترش شهرسازی و اجرای طرحهای توسعه فضای سبز، چهره آن در سالهای اخیر تغییر زیادی کرده و امروزه به عنوان یکی از کلانشهرهای مدرن خاورمیانه شناخته میشود. وجود آسمانخراشها، مراکز خرید بزرگ، موزهها و بناهای تاریخی باعث شده این شهر به مقصدی رو به رشد برای گردشگران نیز تبدیل شود.
- ارتفاع از سطح دریا: حدود ۶۰۰ متر
- آب و هوای ریاض: خشک و بیابانی؛ تابستانها بسیار گرم و طاقتفرساست و دمای هوا گاهی به بیش از ۴۵ درجه سانتی گراد میرسد. زمستانها ملایمتر است و دمای هوا معمولاً بین ۸ تا ۲۰ درجه نوسان دارد.
- بهترین زمان سفر به ریاض: از مهر تا اسفند
- جمعیت شهر ریاض: در سال ۲۰۲۵ به حدود ۸ تا ۹ میلیون نفر رسیده است. طبق آمار، حدود ۴۰ درصد ساکنان ریاض را اتباع خارجی تشکیل میدهند.
- وسعت شهر ریاض: حدود ۱۹۷۳ کیلومتر مربع
- فاصله هوایی ریاض از تهران: حدود ۱۹۹۰ کیلومتر؛ مدت پرواز مستقیم حدود ۲٫۵ تا ۳ ساعت خواهد بود.
جاهای دیدنی ریاض
ریاض داستان دو جهان است؛ از یک سو آسمانخراشهای شیشهای، مراکز خرید بزرگ و پروژههای تفریحی جدید قرار دارند و از سوی دیگر قلعههای قدیمی، بازارهای سنتی و موزههایی دیده میشود که تاریخ عربستان را روایت میکنند. در ادامه شما را با مهمترین جاهای دیدنی ریاض آشنا میکنیم.
برج کینگدام
برج کینگدام (Kingdom Centre) یکی از معروفترین جاهای ریاض و بلندترین آسمانخراش در عربستان است. ارتفاع این برج ۳۰۲ متر است و ۹۹ طبقه دارد، به همین خاطر از هر جای شهر که نگاه کنید، میتوانید آن را ببینید. ظاهر این برج خیلی خاص است و در قسمت بالایی آن یک فضای خالی هلالیشکل وجود دارد.
برج کینگدام در سال ۲۰۰۲ افتتاح شد و جوایز بینالمللی متعددی از جمله جایزه بهترین آسمانخراش جهان را از آن خود کرد. در داخل این برج یک مرکز خرید لوکس با برندهای بینالمللی، هتل فور سیزنز، دفاتر اداری قرار دارد. یکی از جذابترین بخشهای آن هم اسکایبریج یا همان سکوی دید است که در طبقه ۹۹ قرار دارد. این سکو در واقع دو طرف قوس بالای برج را به هم وصل میکند. اینجا یکی از محبوبترین جاهای دیدنی ریاض است که میتوانید از آنجا تمام شهر را زیر پای خود ببینید.
- موقعیت: خیابان شاه فهد
قلعه المصمک
قلعه المصمک (Masmak Fort) دژی خشتی و با ابهت در قلب تاریخی ریاض است که شما را به گذشته پرماجرای عربستان میبرد. این قلعه در اواخر قرن نوزدهم میلادی ساخته شد و نقش مهمی در تاریخ تأسیس عربستان سعودی دارد. در سال ۱۹۰۲ میلادی، ملک عبدالعزیز بن سعود با حمله به این قلعه و تصرف آن، اولین گام را در راه تأسیس کشور عربستان سعودی برداشت.
قلعه المصمک از خشت و گچ ساخته شده و دارای برجهای دیدهبانی، حیاط مرکزی و اتاقهای متعددی است. در حال حاضر این قلعه به موزهای تبدیل شده که به تاریخ تأسیس عربستان سعودی اختصاص دارد. شما میتوانید در این موزه اسناد، عکسها، سلاحها و اشیاء قدیمی مرتبط با دوران پایهگذاری این کشور را ببینند. در یکی از دروازههای قلعه هنوز سر نیزهای از دوران آن نبرد تاریخی باقی مانده که شاید برایتان جالب باشد.
- موقعیت: محله قدیمی دیره، خیابان شارع الثميری
موزه ملی عربستان سعودی
موزه ملی عربستان سعودی از مهمترین موزههای خاورمیانه به شمار میآید که در سال ۱۹۹۹ و همزمان با صدمین سالگرد تأسیس کشور عربستان افتتاح شد. فضای داخلی موزه شامل هشت گالری اصلی است که هرکدام بخشی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین را معرفی میکنند.
در این موزه میتوانید از آغاز خلقت، دوره ماقبل تاریخ و تمدنهای باستانی عربستان، تا ظهور اسلام و تاریخ پادشاهی سعودی و همچنین دوران امروز مشاهده کنید. نمونههای فسیلی، آثار باستانی، نقشههای قدیمی، کتیبهها، سکهها، لباسهای سنتی و اسناد تاریخی ارزشمندی در اینجا نگهداری میشوند. همچنین یک سالن ویژه برای نمایش تاریخچه حرمین شریفین، یعنی مکه مکرمه و مدینه منوره وجود دارد.
- موقعیت: در منطقه تاریخی مرکز ملک عبدالعزیز قرار دارد و ورودی اصلی آن رو به شارع الملك فيصل است.
موزه هوانوردی صقر الجزیره
موزه نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی که به صقر الجزیره هم معروف است، در جنوب شهر ریاض و در نزدیکی پایگاه هوایی ریاض قرار دارد. این موزه از بزرگترین موزههای هواپیمایی در خاورمیانه به شمار میآید که یک بخش سرپوشیده و یک بخش روباز دارد. در این موزه میتوانید انواع هواپیماها، هلیکوپترها، موتورهای هواپیما و تجهیزات مختلف مربوط به تاریخ نیروی هوایی را مشاهده کنید. همچنین میتوانید از نزدیک هواپیماهای گوناگونی مانند جنگندههای قدیمی، هلیکوپترها، بمبافکنها و هواپیماهای آموزشی را ببینید.
بخشی از موزه هم به تاریخچه نیروی هوایی عربستان اختصاص دارد و در آن عکسها، اسناد و تجهیزات قدیمی نگهداری میشود. همچنین در برخی قسمتها امکانات آموزشی و تعاملی فراهم شده که برای کودکان و نوجوانان جذاب و آموزنده است.
- موقعیت: در جاده کمربندی شرقی
مرکز تاریخی شاه عبدالعزیز
مرکز تاریخی شاه عبدالعزیز یک مجموعه فرهنگی و تاریخی بزرگ در قلب ریاض است که به یاد بنیانگذار عربستان سعودی، ملک عبدالعزیز، ساخته شده است. این مجموعه شامل موزهها و نمایشگاههای مرتبط با زندگی و دستاوردهای ملک عبدالعزیز، کتابخانه ملی، مسجد، باغها و فضاهای باز و پارکهای کوچک است.
این مرکز در مساحتی بیش از ۱۴۰۰۰۰ متر مربع ساخته شده و طراحی آن ترکیبی از معماری اسلامی سنتی و سبک مدرن است. باغهای سرسبز این مجموعه، فضایی دلپذیر برای پیادهروی و استراحت در میان بیابان ریاض ایجاد کردهاند. برگزاری رویدادها، نمایشگاهها و برنامههای فرهنگی متنوع، سبب شده تا این مجموعه به یکی از محبوبترین جاهای دیدنی در ریاض تبدیل شود.
- موقعیت: مرکز شهر ریاض و در محله المربع
پارک لندمارک
لندمارک یا پارک مینیاتوری یکی از جذابترین جاهای دیدنی ریاض است که به شما اجازه میدهد در عرض چند ساعت به دور دنیا سفر کنید. در این پارک نمونههای مینیاتوری از مشهورترین بناها و جاذبههای گردشگری جهان ساخته شدهاند. از برج ایفل گرفته تا اهرام مصر، برج پیزا، دیوار چین و بسیاری دیگر از آثار مشهور جهان را میتوانید در اینجا در مقیاس کوچکتر مشاهده کنید.
این پارک علاوه بر جنبه تفریحی، جنبه آموزشی هم دارد و بازدیدکنندگان میتوانند با تاریخ و فرهنگ ملتهای مختلف آشنا شوند.
- موقعیت: شمال شهر ریاض، المغرزات
کاخ یمامه
کاخ یمامه مقر رسمی و دفتر کار پادشاه عربستان سعودی است. این کاخ مجلل مرکز اصلی قدرت سیاسی و دیپلماتیک این کشور به شمار میرود و میزبان سران کشورها و مقامات عالیرتبه خارجی است.
بنای کاخ با معماری باشکوه عربی-اسلامی ساخته شده و باغها و محوطههای وسیعی در اطراف آن قرار دارند. به دلایل امنیتی، بازدید عمومی از داخل کاخ امکانپذیر نیست، اما عظمت و معماری زیبای آن از بیرون قابل مشاهده و تحسین است.
- موقعیت: در حومه غربی ریاض شهر
میدان دیرا
میدان دیرا (Deera Square) یکی از قدیمیترین و تاریخیترین میادین ریاض است. این میدان در نزدیکی قلعه المصمک و بازارهای قدیمی شهر قرار دارد و از نظر تاریخی اهمیت زیادی دارد. در گذشته این میدان این میدان نقش پررنگتری در زندگی روزمره مردم داشت و محل گردهماییهای عمومی و رویدادهای مهم شهر بود.
امروزه، گردشگران بیشتر برای پیادهروی و گشتوگذار در بافت قدیمی از این جای دیدنی ریاض دیدن میکنند. در اطراف میدان دیرا هم مغازههای سنتی، کافهها و رستورانهای متعددی وجود دارند که در آن میتوانید غذاهای اصیل عربی امتحان کنید.
- موقعیت: در کنار خیابان الامام ترکی بن عبدالله بن محمد
کاخ موزه مربع
کاخ مربع (Murabba Palace) یکی از کاخهای تاریخی و مهم ریاض است که توسط ملک عبدالعزیز بنیانگذار عربستان سعودی در دهه ۱۹۳۰ میلادی ساخته شد. این کاخ اولین بنای بزرگ خارج از دیوارهای قدیمی ریاض بود که به عنوان محل اقامت خانواده سلطنتی و دیوان پادشاهی مورد استفاده قرار میگرفت. این کاخ در حال حاضر به موزهای تبدیل شده که زندگی و دوران پادشاهی ملک عبدالعزیز را به تصویر میکشد.
معماری این کاخ از سبک سنتی نجد الهام گرفته و با استفاده از خشت و چوب ساخته شده است. اتاقهای پذیرایی، اندرونی، کتابخانه و تالارهای مختلف این کاخ، زندگی اشرافزادگان عرب در اوایل قرن بیستم را به نمایش میگذارند. شما میتوانید اشیاء، مبلمان، البسه و وسایل شخصی ملک عبدالعزیز در این موزه مشاهده کنید. همچنین خودروی رولزرویس معروفی که هدیه وینستون چرچیل به ملک عبدالعزیز بود نیز در این کاخ نگهداری میشود.
- موقعیت: مرکز تاریخی شاه عبدالعزیز
برج رافال
برج رافال (Burj Rafal) با ارتفاع حدود ۳۰۸ متر یکی دیگر از جاهای دیدنی ریاض است که در خط آسمان شهر بهخوبی دیده میشود.
در این برج هتل کمپینسکی، آپارتمانهای مسکونی و دفاتر اداری قرار دارد. نمای شیشهای و آینهای آن نیز ظاهر مدرن و جذابی به برج داده است. رستورانها و کافههای داخل این برج هم معروف هستند و منظره شهر از بالای برج بسیار تماشایی است.
- موقعیت: منطقه King Fahd Road
وادی حنیفه
وادی حنیفه (Wadi Hanifa) یک دره طبیعی بسیار زیباست که از شمال به جنوب ریاض امتداد دارد و طول آن به حدود ۱۲۰ کیلومتر میرسد. این منطقه در گذشته بیشتر یک بستر طبیعی آبراه و درهای خشک بود، اما در سالهای اخیر، دولت عربستان سعودی این منطقه را به یک پارک و منطقه تفریحی بزرگ تبدیل کرده است. مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری، باغها، آبشارهای مصنوعی، رستورانها و فضاهای عمومی متعددی در طول این وادی ایجاد شدهاند.
طبیعت سرسبز وادی حنیفه در دل کویر، آن را به یکی از دوستداشتنیترین مکان های دیدنی ریاض تبدیل کرده است. آثار تاریخی متعددی از جمله روستاهای قدیمی و قلعههای کوچک هم در مسیر این وادی وجود دارد که ارزش بازدید از را دوچندان میکند. در روزهای خنکتر سال، خانوادهها و گروههای مختلفی برای تفریح، قدمزدن، عکاسی و گذراندن وقت در طبیعت به این منطقه میآیند.
- موقعیت: خیابان وادی حنیفه
باغ وحش ریاض
باغ وحش ریاض که به رسمی با نام حدیقه الحیوانات الوطنیه شناخته میشود، یکی از بزرگترین و معروفترین باغ وحشهای خاورمیانه است. این باغ وحش در سال ۱۹۸۵ افتتاح شد و مساحت آن بالغ بر ۲۷ هکتار است. این باغ وحش خانه بیش از ۱۵۰۰ حیوان از بیش از ۳۰۰ گونه مختلف از سراسر جهان است.
از جمله حیوانات مهمی که میتوانید در باغ وحش ریاض مشاهده کنید، میتوان به شیر، ببر، زرافه، فیل، گوریل، کروکدیل و طیف گستردهای از پرندگان رنگارنگ اشاره کرد. بخش ویژهای هم به حیوانات بومی عربستان اختصاص دارد که در آنجا میتوانید گونههایی مانند تیزشاخ عربی را از نزدیک ببینند.
- موقعیت: منطقه الملز، خیابان الامیر سعدبنعبد الرحمن الاول
پارک ملک عبدالله
پارک ملک عبدالله یکی از بزرگترین و مدرنترین پارکهای شهر ریاض است که با مساحت بیش از ۳۱۸ هزار متر مربع، به عنوان ریه سبز این شهر کویری شناخته میشود. این پارک در سال ۲۰۱۳ افتتاح شد و حالا یکی از محبوبترین جاهای تفریحی ریاض است. دریاچه مصنوعی بزرگی در مرکز پارک با فوارههای موزیکال شگفتانگیزی قرار دارد که هر شب با نورپردازی رنگارنگ و موسیقی، نمایشهای زیبایی اجرا میکنند و آب را تا ارتفاع ۱۱۰ متری پرتاب میکنند.
در پارک ملک عبدالله امکانات متنوعی مثل مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری، زمینهای ورزشی فوتبال، بسکتبال و تنیس، زمینهای بازی کودکان وجود دارد دارد. بیش از ۱۵ هزار درخت در سراسر پارک کاشته شده که فضای مناسبی را برای پیک نیک فراهم میکند. ورود به پارک کاملاً رایگان است و از صبح زود تا نیمهشب باز است، اما بهترین زمان برای بازدید عصرها و شبهاست که هوا خنکتر میشود و میتوانید نمایش فوارههای موزیکال را تماشا کنید.
- موقعیت: الملز، خیابان الأمین عبدالله النعیم
بلوار ریاض
بلوار ریاض (Boulevard Riyadh City) یکی از جدیدترین و بزرگترین مجتمعهای سرگرمی و تفریحی خاورمیانه است که در چارچوب رویای ۲۰۳۰ عربستان سعودی احداث شده است. این مجموعه عظیم در مساحتی بالغ بر ۳ کیلومتر مربع ساخته شده و ظرفیت پذیرش میلیونها بازدیدکننده در سال را دارد.
بلوار ریاض شامل بیش از ۱۰۰ رستوران و کافه با غذاهای بینالمللی، مراکز خرید لوکس، سینما، پارکهای بازی، استادیوم، زمینهای ورزشی و فضاهای متعدد برای برگزاری کنسرتها، نمایشها و فستیوالهای مختلف است. در اینجا رویدادهای فرهنگی، موسیقی، هنری و ورزشی متعددی در طول سال برگزار میشود.
- موقعیت: شمال ریاض، محله حطین
بازار الزل
بازار الزل (Souq Al Zal) یکی از قدیمیترین و اصیلترین بازارهای سنتی ریاض است که در قلب بافت قدیمی شهر قرار دارد. در کوچههای باریک و تو در توی آن میتوانید انواع عتیقهجات، فرشهای دستباف، خنجرهای سنتی (جمبیه)، لباسهای محلی، عود و عطرهای عربی را پیدا کنید.
حراجیهای روزانه که بعد از نماز عصر برگزار میشود، یکی از جذابیتهای این بازار است که در آن فروشندگان با صدای بلند کالاهای خود را به حراج میگذارند.
- موقعیت: منطقه الدیره، خیابان الشیخ محمد بن عبدالوهاب
برج الفیصلیه
برج الفیصلیه از جاهای دیدنی ریاض است که در سال ۲۰۰۰ میلادی افتتاح شد و اولین آسمانخراش عربستان سعودی به شمار میرود. این برج ۲۶۷ متر ارتفاع و ۴۴ طبقه دارد و در زمان ساخت خود، بلندترین ساختمان عربستان بود تا اینکه چند سال بعد برج کینگدام این رکورد را شکست. یکی از ویژگیهای جالب برج الفیصلیه، گنبد شیشهای بزرگی است که در بالای آن قرار دارد و شبیه یک الماس درخشان در آسمان ریاض دیده میشود. یکی از بخشهای جذاب این برج، رستوران گلوب است که داخل همین گنبد شیشهای قرار دارد. جایی که میتوانید هنگام صرف غذا، چشمانداز گستردهای از شهر را تماشا کنید.
علاوه بر رستوران، یک مرکز خرید لوکس به نام Al Faisaliah Mall هم در این برج وجود دارد که در آن میتوانید برندهای معروف بینالمللی مانند گوچی، لویی ویتون، دیور و شانل را پیدا کنید. همچنین هتل الفیصلیه که توسط مجموعه رافلز اداره میشود، بخش دیگری از این مجموعه است و از هتلهای معروف و لوکس ریاض به شمار میآید.
- موقعیت: منطقه العلیا، خیابان ملک فهد
بازار دیره ریاض
بازار دیره یکی از قدیمیترین و اصیلترین بازارهای سنتی ریاض است که در قلب بافت تاریخی شهر و نزدیک قلعه مسمک قرار دارد. این بازار با قدمتی چند صد ساله، تصویری زنده از فرهنگ تجاری و زندگی سنتی مردم عربستان را به نمایش میگذارد. بازار دیره در واقع مجموعهای از چند بازار کوچکتر است که هر کدام به فروش کالاهای خاصی اختصاص دارند. معماری بازار دیره هم جالب توجه است. بسیاری از مغازهها در ساختمانهای قدیمی با معماری سنتی قرار دارند. دیوارهای گلی، سقفهای چوبی، راهروهای باریک و سایهدار، همه و همه حس سفر به زمان گذشته را تداعی میکنند.
در این بازار میتوانید عطرهای سنتی عربی از عود و عنبر، زیورآلات طلا با طرحهای خاص عربی، لباسهای سنتی مانند ثوب و عبا و انواع ادویهجات و خرماهای مرغوب را پیدا کنید. بازار معمولاً از صبح زود تا بعدازظهر باز است. در اطراف بازار هم رستورانهای سنتی زیادی وجود دارند که غذاهای اصیل عربی مانند کبسه و مندی سرو میکنند.
- موقعیت: الدیره، شارع الثمیری
سخن پایانی
ریاض در قلب فلات نجد و در دل بیابانهای عربستان قرار دارد. این شهر علاوه بر مرکز سیاسی و اقتصادی عربستان، به مقصدی جذاب برای گردشگران نیز تبدیل شده است. از آسمانخراشهایی مانند برج کینگدام، برج رافال و برج الفیصلیه گرفته تا بناهای تاریخی مهمی مانند قلعه المصمک، کاخ مربع و مرکز تاریخی شاه عبدالعزیز، همگی بخشی از جاهای دیدنی ریاض هستند. در کنار اینها، موزههایی مانند موزه ملی عربستان و موزه هوانوردی صقر الجزیره، بازارهای سنتی مانند بازار الزل و بازار دیره، فضاهای طبیعی و تفریحی همچون وادی حنیفه، پارک ملک عبدالله و باغ وحش ریاض و مجموعههای مدرنی مانند بلوار ریاض، نقطه شروع خوبی برای آشنایی با چهره این شهر میباشند.
سوالات متداول
۱. شهر ریاض پایتخت کدام کشور است؟
ریاض پایتخت کشور عربستان سعودی است.
۲. بهترین زمان سفر به ریاض چه زمانی است؟
تابستانهای ریاض بسیار گرم و خشک است، بنابراین معمولاً پاییز و زمستان برای سفر مناسبتر هستند.
۳. بهترین جاهای تاریخی ریاض کجاست؟
از بهترین جاهای تاریخی ریاض میتوان به قلعه المصمک، کاخ مربع، میدان دیرا و بازارهای سنتی مانند بازار الزل اشاره کرد.
۴. آیا برای ورود به ریاض ویزا لازم است؟
بله؛ برای ورود به عربستان سعودی و ریاض نیاز به ویزا دارید.
۵. آیا در ریاض مترو وجود دارد؟
بله؛ مترو ریاض که در سال ۲۰۲۴ به طور کامل افتتاح شد، یکی از بزرگترین سیستمهای مترو خاورمیانه است و میتواند به راحتی مسافران را در سطح شهر جابهجا کند.
